پایگاه خبری تحلیلی ایرانیان جهان

آخرين مطالب

سرمقاله شرق/ فارسی دری «اشرف غنی» ایرانیان آسیا

سرمقاله شرق/ فارسی دری «اشرف غنی»
  بزرگنمايي:

ایرانیان جهان - سرمقاله شرق/ فارسی دری «اشرف غنی»
سایز متن الف الف
لینک کوتاه در کلیبرد کپی شد! http://akhr.ir/6061009
٢٦
٠
شرق / « فارسی دری «اشرف غنی» » عنوان سرمقاله روزنامه شرق به قلم فریدون مجلسی است که می‌توانید آن را در ادامه بخوانید:
رئیس‌جمهور افغانستان اخیرا در کلیپی که موجب رنجش ایرانیان شد، گفته است ایرانیان زبان فارسی را از ما دزدیده‌اند و افغانستان را ایران شرقی می‌نامند. فرمایش او از چند جنبه قابل بحث است. یکی تعمد در به کار بردن واژه دزدیدن که رنجش‌آور است. به نظر نگارنده این تعمد در پاسخ به برداشتی بود که ایشان از سخنان چند روز پیش‌تر آقای روحانی درباره استفاده افغانستان از شیوه الکترونیکی در انتخابات کرده و آن اشاره را به‌منزله نگاه اهانت‌آمیز در نظر گرفته بود. یکی از همکارانشان هم قبلا اشاره کرده بود ایرانی‌ها باید بسیاری چیزها را از افغانستان بیاموزند. البته اشاره به ایران شرقی ابدا موضوعیت ندارد! شاید بهانه‌گیری است. کشورهای منطقه هرکدام مسئله‌دار هستند و تمایلی به شریک‌شدن در مسائل یکدیگر را ندارند. شاید آقای روحانی در کاربرد مثال محتاطانه و دیپلماتیک رفتار نکرده و زودرنجی برادران افغان را در این‌گونه مقایسه‌ها در نظر نگرفته باشند وگرنه تجربه ما از انتخابات افغانستان جایی برای آن‌گونه به‌رخ‌کشیدن باقی نمی‌گذارد. این برادران دست‌کمی از خودمان ندارند! از کشور 40میلیونی افغانستان فقط یک‌میلیون و 800 هزار نفر در انتخابات شرکت کرده‌اند که همین رقم اعتبار دموکراتیک آن را زائل می‌کند. تازه شمارش الکترونیکی آرا که باید یکی، دو ساعته تکلیفش روشن شود، بار قبل 4 یا 5 ماه طول کشیده و عاقبت هم با نوعی سازش سر‌وته قضیه را به هم آوردند و این بار نیز در همین حدود به درازا کشیده و عاقبتش روشن نیست. جاهایی هم بوده که ترتیب شمارش دستی 30 میلیون رأی را سه‌ساعته داده‌اند.
بااین‌حال با تأیید اینکه شمال افغانستان و کل خراسان در واقع خاستگاه زبان فارسی دری است و تمامی فارسی‌زبانان باید ممنون چنین موهبت و ودیعه ارزنده‌ای باشند و بهره‌مندی از آن را قدر بدانند ولی برای تقاضای حق لیسانس یا به قول آمریکایی‌ها کاپی‌رایت این زبان مشترک بیش از هزار سال دیر شده است. بله نزدیک‌ترین زبان در میان اقوام ایرانی‌زبانِ فلات ایران، به زبان فارسی کنونی، برگرفته از زبان پارت‌های اشکانی است که 200 سال قبل از میلاد حکومتی در دامغان تأسیس کردند و سپس با بیرون‌کردن یونانی‌ها از تیسفون بیش از چهار قرن در آنجا حکومت کردند و فرهنگ خراسانی خود را به غرب ایران آوردند. ظاهرا طوایف لر و نیز بختیاری (باختریایی) بیش از دوهزار سال پیش همراه آنان از باختریا یا بلخ به این بخش کشورشان کوچ کردند و ماندند. زبانشان هم تقریبا همان فارسی دری بوده و مانده است. بله حق با شماست زبان ایران پیش از اسلام در مناطق غربی پهلوی و در مناطق ماد کردی و در خراسان و شرق ریشه‌های فارسی کنونی یعنی سکستانی در سیستان و نزدیک به زبان‌های سغدی و سکایی و از ریشه پارتی بوده است؛ یعنی زبانی که به اندازه کافی در پهلوی و حتی در تیسفون ساسانی هم اثرگذار بوده است. بله، رستاخیز این زبان پس از اسلام، با شعر حنظله بادغیسی آغاز می‌شود و رودکی سمرقندی و فرخی سیستانی و شعرای بخارایی انوری، عنصری، عسجدی، دقیقی توسی، فردوسی توسی و سپس ناصرخسرو قبادیانی، خیام نیشابوری و مولانا جلال‌الدین بلخی و در نثر ابوالفضل بیهقی و بیرونی، کیکاووس ابن قابوس ابن وشمگیر و خواجه نظام الملک توسی آن را پروراندند تا به دست نوابغی چون سعدی، خواجو، حافظ و نظامی به اوج رسانده شد.
باید به اشرف‌غنی یادآور شد که فارسی، زبان مشترک این منطقه بوده است که بلوچ، پشتون، کرد، گیل، ترک و عرب در این فلات بزرگ با آن سخن گفته‌اند و متعلق به همه آنان است. این زبان در هر گوشه این دیار بزرگ صیقل خورده و ارزش بیشتر یافته است. به مکاتبات امیر تیمور کورکانی بنگرید. چه کسی از چه کسی دزدیده؟ سعدی دزدیده؟ نظامی گنجوی دزدیده؟ فردوسی دزدیده؟ بسیاری از آنان هر دو نام فارسی و دری را به کار برده‌اند و کسانی چون مولانا و سعدی و حافظ فقط به پارسی اشاره کرده‌اند. فردوسی که به خود می‌بالد که: «عجم زنده کردم بدین پارسی» در جای دیگر می‌فرماید «کجا بیور از پهلوانی شمار* بود بر زبان دری ده هزار» یا ناصرخسرو قبادیانی که با غیرت از زبان دری نام می‌برد در آنجا که می‌گوید: نکوهش مکن چرخ نیلوفری را* برون کن ز سر باد و خیره‌سری را / در ادامه می‌فرماید: من آنم که بر پای خوکان نریزم* مر این قیمتی دُر لفظ دری را / و همین ناصرخسرو در جای دیگر می‌فرماید: گر تو به تبار فخر داری * من مفخر گوهر و تبارم/ اشعار به پارسی و تازی * برخوان و بدار یادگارم.
یا حافظ که در یکی از زیباترین غزلیاتش با مطلع: نه هرکه چهره برافروخت دلبری داند * نه هر که آینه سازد سکندری داند / در مصرع پایانی می‌فرماید: ز شعر دلکش حافظ کسی بود آگاه * که لطفِ طبع و سخن‌گفتن «دری» داند . همین شاعر بزرگ در جای دیگر با پارسی نامیدن این زبان می‌فرماید: ترکان پارسی‌گو بخشندگان عمرند * ساقی بده بشارت پیران پارسا را.
اشرف‌غنی احتمالا از سر غیظ سخنی گفته اما فارسی و دری یکی است! ما با این سخن است که در گفت‌وگو با افغانستانی‌ها، نیاز به مترجم نداریم. سعدی، حافظ، فردوسی، رودکی، بیهقی، مولانا و خیام مال همه ما هستند. این زبان هم بیش از هزار سال است که زبان ماست. اما از اینکه فردی در جایگاه رئیس‌جمهور افغانستان و به‌عنوان یک پشتون اصیل نسبت به زبان مشترک فارسی چنین تعصبی دارد، خوشحالم و انتظار دارم در دام فارسی‌ستیزی بیگانگان هم نیفتد. در دو یا سه سال پیش دانشجویان دانشکده ادبیات دانشگاه کابل معترض بودند به اینکه چرا در تابلوی فارسی نام دانشگاهشان باید پوهنتون کابل و نام دانشکده باید پوهنزه ادبیات باشد و به‌شدت سرکوب شدند. دریغ است زبان فارسی از شهروندان فارسی‌زبان افغانستان که زبان خودشان است، ربوده شود.


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

پرواز پهپاد مزاحم نزدیک هواپیمای حامل وزیر دفاع روسیه

حمایت معاون اول اشرف غنی از عبدالله عبدالله

بازی روسیه با ترکیه در زمین سوریه

اعتراض عضو ارشد کمیسیون انتخابات به نتایج نهایی ریاست جمهوری افغانستان

چین: آمریکا امپراتور هکر‌ها در دنیاست

تصاویری از مسابقه میان نیروهای فدرال روسیه

وقوع انفجار در منطقه باغ‌داود کابل

نوسازی زرادخانه هسته‌ای چین

بی‌محلی روسیه به تحریم های آمریکا علیه خود

روسیه: آمریکا 300 کامیون سلاح را از عراق به سوریه منتقل کرد

روسیه خواستار برگزاری نشست فوری سازمان ملل با حضور گوترش شد

کره شمالی: مقاومت از تحریم قویتر است

«اشرف غنی» رئیس‌جمهور افغانستان ماند؛ «عبدالله» نپذیرفت

عبدالله عبدالله: نتایج انتخابات را نمی‌پذیریم

روسیه: نیرو‌های سوری بر 90 درصد کشور مسلط شده‌اند

نخستین سخنرانی‌ "اشرف غنی" پس از پیروزی در انتخابات افغانستان

وقتی پوتین نمی‌تواند جلوی خنده‌اش را در یک جلسه رسمی بگیرد

فعال چینی منتقد رئیس جمهوری بازداشت شد

سخنگوی ریاست‌جمهوری افغانستان زمان توافقنامه آمریکا و طالبان را اعلام کرد

واکنش اشرف غنیب به خروج نظامی آمریکا از افغانستان

اقتصاددانان چینی به دولت: از آمریکا خرید نکنید

انتقاد مسکو از برنامه تسلیحات فضایی آمریکا

روسیه از آغاز مجدد گشت‌زنی با ترکیه در شمال سوریه خبر داد

افغانستان در چند قدمی صلح با آمریکا

حادثه مشکوک در کراچی 76 کشته و زخمی برجای گذاشت

محدودیت‌ها در چین تشدید شد

وزیر امورخارجه چین: اتهامات آمریکا علیه ما دروغ است

اولین حضور اون در انظار عمومی پس از شیوع کرونا

اشرف غنی: نیازی به آمریکا نداریم

اخراج دو سیاستمدار از حزب کمونیست چین

وانگ یی: اظهارات پامپئو و اسپر دروغ است

روسیه، کشتی اوکراینی را در دریای آزوف توقیف کرد

سازمان بازرسی پاکستان اموال موجود در دفاتر خانواده شریف را ضبط کرد

8 غیرنظامی در حمله هوایی ناتو در افغانستان کشته شدند

اسپر: چالش امنیتی ما چین است نه روسیه

وزیر خارجه چین به آمریکا هشدار داد

اذعان رییس جمهور چین به کوتاهی در مهار کرونا

برف بازی اعضای طالبان حین لشکرکشی

روسیه موشک‌های پیشرفته ضد مافوق صوت تولید کرد

چین:صدای فلسطین در معامله قرن شنیده نشد

سرمقاله شرق/ فارسی دری «اشرف غنی»

کرملین؛ پیروز رقابت با کاخ سفید در صحنه ونزوئلا

عامل حمله مرگبار تایلند کشته شد

حمله سرباز ارتش افغانستان به نیروهای آمریکایی 7 کشته برجا گذاشت

میزان ذخایر ارزی کشور چین

درگیری در قزاقستان با 48 کشته و مجروح

افزایش شمار شهدا در کرانه باختری به 5 نفر

ماموریت «غیرممکن» ساخت بیمارستان "ووهان" چگونه «ممکن» شد

سقوط جنگنده پاکستانی در پنجاب

نماینده پارلمان روسیه کشته شد