ایرانیان جهان

آخرين مطالب

متهم تورم؛ سازمان برنامه یا بانک مرکزی است؟ اخبار ایران

متهم تورم؛ سازمان برنامه یا بانک مرکزی است؟
  بزرگنمايي:

ایرانیان جهان - متهم تورم؛ سازمان برنامه یا بانک مرکزی است؟
سایز متن الف الف
لینک کوتاه در کلیبرد کپی شد! http://akhr.ir/6611480
١١٣
٠
اعتماد /متن پیش رو در اعتماد منتشر شده و انتشار آن به معنی تایید تمام یا بخشی از آن نیست
براساس گزارش مرکز آمار، تورم فصل بهار در سال جاری بالاتر از بهار سال‌های 97 و 98 رشدی حدود 6.8 درصدی داشته است. افزایش نرخ تورم آن هم در شرایطی که ذخایر بانک مرکزی به دلیل شدت تحریم‌ها و عدم بازگشت ارزهای صادراتی تحت فشار است و بودجه دولت نیز کسری مابین 150 تا 200 هزار میلیارد تومانی دارد، انتقادات فراوانی را به نهادهای ذی‌ربط اقتصادی وارد کرده است. منتقدان از یک‌سو سازمان برنامه را متهم ایجاد تورم بهار سال جاری می‌دانند و معتقدند این سازمان با استفاده از روش نخ‌نما و منسوخ شده استقراض از بانک مرکزی تلاش‌هایی برای پوشش کسری بودجه کرده و به همین دلیل نرخ تورم شتاب بیشتری گرفته است. اما این سازمان با رد تمام انتقادهایی که به عملکردش وارد است، در جوابیه‌ای دلیل تورم را «جهش ناگهانی نرخ ارز نیمایی به عنوان لنگر اسمی تورم» دانسته و بر این باور است که جبران کسری بودجه تاکنون بر تورم تاثیر نداشته و تلاش سیاستگذار مالی بر کاهش تبعات کسری بودجه بر تورم است. پس از گذشت 48 ساعت از جوابیه سازمان برنامه، عبدالناصر همتی، رییس کل بانک مرکزی در پست اینستاگرامی خود، ضمن رد این موضوع که «همه» تقصیرات افزایش تورم بر گردن بانک مرکزی است، هرگونه قضاوت درخصوص نهاد متبوعش را «در چارچوب محیط اقتصاد کلان و شوک‌های وارده به اقتصاد و همچنین برمبنای ابزارها، اختیارات و درجه استقلال بانک مرکزی» مناسب دانست.
چراغ اول حاشیه‌سازی، آمارهای بانک مرکزی
آمارهای فصلی بانک مرکزی از متغیرهای کلان اقتصادی که هفته پیش منتشر شد، کارشناسان اقتصادی را در بهت و نگرانی فرو برد. بهت از این جهت که قرار بر هدف‌گذاری تورم بر نرخ 22درصد بود اما تورم شتاب بیشتری به خود گرفت و نگرانی نیز به دلیل تبعات افزایش فشار بر پایه پولی و افزایش نقدینگی 7.3درصدی طی سه ماهه ابتدایی سال جاری. در بخش‌هایی از آمارهای اقتصادی نقدینگی در 12 ماهه منتهی به خرداد سال جاری بیش از 34درصد رشد داشته است، اما بخش دیگر نگران‌کننده، افزایش 61درصدی پول در سال منتهی به خرداد است. تمایل افراد به نگهداری پول آن هم در شرایطی که تورم سالانه 98 بیش از 34درصد برآورد شد، از تغییر متغیرهایی گواهی می‌دهد که تنها به دلیل دخالت بانک مرکزی در اقتصاد، تغییر نکرده‌اند؛ تورم در بخش مسکن، افزایش نرخ ارز، پیشرفت بورس نسبت به مدت مشابه سال گذشته. این آمارها نشان می‌دهد که در بهار سال جاری تمرکزی بر کنترل متغیرهای پولی نبوده و سیاستگذار اقتصادی به جای تلاش برای تخلیه فشار از پایه پولی، چاپ پول را منبعی برای جبران کسری بودجه خود برگزیده است. هر چند تصمیم‌سازان تلاش کردند توجهات را از «افزایش فشار بر متغیرهای پولی» به سمت «بازدهی بالای بازار سرمایه برای تامین مالی» همچنین «موفقیت نسبی فروش اوراق مالی برای جبران کسری» منحرف کنند. در این راستا نیز گزارش‌ها و آمارهای مثبت و خوشبینانه‌ای از عملکرد بودجه توسط مسوولان ارایه شد که براساس آن تا روز چهارشنبه هشت مرحله فروش اوراق اسلامی در دستور کار وزارت اقتصاد و دارایی قرار گرفت که از این طریق حدود 46 هزار و 904 هزار میلیارد تومان از کسری بدبیانه و مورد تایید 150 هزار میلیارد تومانی دولت تامین شده و 103 هزار و 96 میلیارد تومان آن باقی مانده است. هدایت نقدینگی به بازار سرمایه نیز یکی از راهکارهای دولت بود که امید داشت تیری با دو نشانه باشد؛ جلوگیری از آشوب قیمتی در بازارهای مکمل و جبران کسری بودجه از طریق بازار سرمایه. هر چند به نظر می‌رسد در تحقق هدف اول تردیدهای فراوانی وجود دارد، چراکه رشد ناگهانی و شتابان سهام، منجر به رشد ثروت سهامداران می‌شود، این امر در‌نهایت باعث بالا رفتن تقاضا در بازارهای موازی برای افرادی که ثروت‌شان در بازار سرمایه افزایش یافته، خواهد شد. اگر بخش حقیقی اقتصاد توانایی تامین این نیازها را نداشته باشد، فشارهای تورمی و درنهایت انتظار تورمی به وجود می‌آید. با وجود اعلام رسمی مسوولان مبنی بر جبران کسری بودجه از راه‌های غیرتورمی، اظهارات هفته گذشته رییس مرکز مدیریت بدهی‌ها و دارایی‌های مالی عمومی وزارت اقتصاد نگران‌کننده است. مهدی بنانی خاطرنشان کرد: «تا پایان شهریور حدود 62 هزار میلیارد تومان به صورت نقدی برای تامین مالی هزینه‌های اجتناب‌ناپذیر بودجه منتشر و مابقی هزینه‌های بودجه از محل اسناد خزانه اسلامی یا اوراق موضوع تبصره 5 ماده واحده قانون بودجه سال 99 تامین می‌شود.» انتشار 62 هزار میلیارد تومان می‌تواند فشار مضاعف دیگری بر پایه پولی داشته و نقدینگی در پایان تابستان را نیز به همین میزان افزایش دهد. 
مقصر تورم تنها بانک مرکزی نیست
انتقاد از شیوه‌های تامین کسری بودجه با وجود تاکید چند باره سیاستگذاران به استفاده از شیوه‌های ضدتورمی و بدون تاثیر بر نقدینگی و تضاد با آنچه آمارهای بانک مرکزی نشان می‌دهد، سازمان برنامه و بودجه را وادار به واکنش کرد. این سازمان با بیان این موضوع که اگر مقصر اصلی تورم، کسری بودجه است باید تا انتهای بهار تاثیر خود را می‌گذاشت، جهش ناگهانی نرخ ارز نیمایی را مسبب گرانی در بهار و به‌خصوص افزایش 6.5درصدی تورم در تیر ماه دانست. دو روز پس از انتشار جوابیه سازمان برنامه به منتقدان «برنامه‌های اقتصادی‌اش» رییس کل بانک مرکزی در پستی با عنوان «چند نکته درخصوص متغیرهای پولی» به بیان مسائلی پرداخت که نشان می‌دهد مشکلات گذشته پیرامون نحوه عملکرد و استقلال بانک مرکزی همچنان وجود دارد. همتی در بخشی از متن خود از تحقق تورم هدف‌گذاری شده دفاع کرده و نوشته «بانک مرکزی تمام تلاش خود را برای کنترل میان مدت و بلندمدت رشد متغیر‌های پولی و مدیریت نرخ سود، برای کنترل و مهار تورم به‌کارگرفته است و با وجود تمامی موانع و محدودیت‌ها ازهمه ابزار‌های خود برای تحقق تورم هدف‌گذاری شده، برای یک سال آینده استفاده می‌کند.» اما بخش مهم‌تر نوشته او مربوط به روش تامین کسری بودجه که همان خرید بخشی از منابع ارزی صندوق توسعه ملی است، اختصاص داشت. او خاطرنشان کرد: «خرید بخشی از منابع ارزی صندوق توسعه ملی، جهت تامین کسری بودجه توسط بانک مرکزی (آنچنان که در بودجه سال 98 تکلیف شد) در شرایط تحریمی، تامین کسری بودجه از محل پایه پولی است. این روش، در کوتاه‌مدت، همانند استقراض از بانک مرکزی خواهد بود. لذا، بانک مرکزی به حکم وظیفه، نظر کارشناسی خود را درخصوص آثار احتمالی ناخوشایند این روش تامین بودجه، گزارش کرده بود.»
این قسمت از سخنان همتی می‌توان توجیه‌کننده «رشد ریالی دارایی‌های بانک مرکزی» در آخرین گزارش این نهاد باشد. شاید نامعلوم بودن رشد دارایی‌های ریالی بانک مرکزی در شرایط تنگنای ارزی در سخنان همتی نهفته باشد؛ دست درازی به دارایی‌های صندوق توسعه ملی. اما نکته دیگر در گفته‌های رییس کل بانک مرکزی، «ارایه نظر کارشناسی» است. در چنین شرایطی که کشور با نرخ رشد بالای نقدینگی روبه‌روست، بانک مرکزی مهم‌ترین نهاد پولی برای کنترل آن است و البته ماموریت سختی نیز در پیش دارد؛ هدفگذاری تورم، بنابراین ارایه نظر کارشناسی علاوه بر به حاشیه بردن نقش این نهاد می‌تواند گویای نبود استقلال از مناصبات قدرت نیز باشد. آخرین پاراگراف نوشته همتی نیز بر نقش سایر نهادها بر افزایش تورم تاکید دارد. به‌زعم او «همه افزایش قیمت‌ها در بهار امسال، صرفا به رشد پایه پولی و نقدینگی مربوط نمی‌شود. افزایش انتظارات تورمی، متاثر از عوامل غیرپولی و عملکرد سایر بازار‌ها نیز در افزایش فشار‌های تورمی نقش داشته‌اند.» انتشار آخرین گزارش بانک مرکزی نشان می‌دهد که همه کسری بودجه از طریق اوراق مالی منتشر نمی‌شود و مدعای این گزاره نیز افزایش 150درصدی «خالص بدهی دولت به بانک مرکزی» یا همان «استقراض دولت از بانک مرکزی» طی سه ماه از اسفند 98 تا خرداد 99 است. جدل‌های لفظی بر «سرمنشا تورم» با نوشته اخیر همتی وارد فاز تازه‌ای شد. باید منتظر ماند که آیا سازمان برنامه و بودجه در نقد سخنان رییس کل بانک مرکزی جوابیه‌ای منتشر خواهد کرد؟


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

دریافت پرچم ماه محرم از 110 مسجد پایتخت

نمایندگان مجلس به کمک شورای شهری‌ها می‌آیند

کاهش 60 درصدی تخلفات ساختمانی

فیلم همزیستی یوزپلنگ‌ها و جنگلبان مربوط به مازندران نیست

هوای تهران مطلوب است

آتش در برج‌های مرکز تجارت جهانی

گمانه‌زنی در مورد فرضیه تروریستی بودن انفجار بیروت

راز جهش اقتصادی چین در روزهای کرونایی

خبر معاون وزیر راه به متقاضیان وام اجاره

راز روند صعودی بورس ایران

رونمایی از 100 هزار تومانی جدید

سایه روشن انبارهای شیمیایی تهران

کرونا همچنان در جهان می‌تازد

مشکل بزرگ برای پلیس پورتلند آمریکا

پای مشمولان غیرمستقیم سهام عدالت به بورس باز شد

ماهی قزل‌آلا کیلویی چند؟

بلاهایی که کبد ‌‌‌چرب بر سر بدن شما می آورد و راه درمان آن!

تلاش مشترک شهرداری و جهاد برای ساخت یک رام قطار ملی

چرا سیاست خارجی چین تغییر کرده است؟

لبنان تعداد مفقودشدگان انفجار بیروت را اعلام کرد

تایوان از چین ترسید

پیام تسلیت اعضای هیئت مدیره سازمان در پی درگذشت حجت الاسلام سید علی سیدین

پیشتازی دامداری‌ها در تولید بوی نامطبوع در تهران

شناسایی مکانهای ناامن شهر برای زنان

آیا تا به حال کشاورزان را در حال برداشت نیلوفر آبی دیده اید؟/تصاویر

اسرائیل با سد «نهضت» محاصره امنیتی مصر را تکمیل کرد

آتش‌سوزی گسترده در منطقه صعب‌العبور؛ لبنان روی مدار بدبیاری است

اینترپل تیم متخصص به لبنان می‌فرستد

خط خطرناکی که بولتون به رژیم صهیونیستی داد

آخر هفته خوب بورس‌های اروپا و آمریکا

ثروت بنیان‌گذار 36 ساله فیسبوک از 100 میلیارد دلار گذشت

دلار جهانی تقویت شد

قیمت طلا پایین آمد

تهران در انتظار ١٠٠٠٠ اتوبوس و ١٢ ایستگاه جدید مترو

تهران در انتظار ١٠٠٠ اتوبوس و ١٢ ایستگاه جدید مترو

عیادت استاندار خوزستان از محیط بان جانباز سید امین هادی پور

"عمران خان" روابط ایران و عربستان را عادی می سازد؟

هواپیمای مسافربری هند روی باند فرودگاه دو تکه شد

مالک نیترات آمونیوم منفجرشده در بیروت پیداش شد

قیمت نفت سقوط کرد

نوبخت: تغییرات یارانه‌ای در راه است

اجاره میلیاردی خانه‌های بالای شهر تهران

30 درصد دوم سهام عدالت برای فروش آزاد شد

در مناطق 11 ،16 و 18 کلینیک درمانی ایجاد می شود

جریمه جدید شهروندان بدون ماسک

پیش‌بینی جدید از قیمت طلا

آمریکا هوای مشاور سابق ولیعهد سعودی را دارد

ادامه تنش‌ها در آمریکا بر سر انتخابات

واکنش وزیر خارجه لبنان به سخنان سید حسن نصرالله

پیام تسلیت غلامحسین مظفری در پی درگذشت حجت الاسلام سید علی سیدین