ایرانیان جهان

آخرين مطالب

پاشنه آشیل‌های سیاست خارجی ترکیه ایرانیان ترکیه

پاشنه آشیل‌های سیاست خارجی ترکیه
  بزرگنمايي:

ایرانیان جهان - پاشنه آشیل‌های سیاست خارجی ترکیه
سایز متن الف الف
لینک کوتاه در کلیبرد کپی شد! http://akhr.ir/6901091
٧٠٥
٢
تسنیم /متن پیش رو در تسنیم منتشر شده و انتشار آن به معنی تایید تمام یا بخشی از آن نیست
محمد علی دستمالی/ درک حزب عدالت و توسعه از کشورداری، حکومت و تعامل با منطقه و جهان، دستخوش تغییرات جدی شده و در عملکرد و مشی فعلی دولت ترکیه، شاهد اتخاذ تصمیمات و بروز رفتارها و اقداماتی هستیم که با اهداف اولیه حزب منطبق نیست و با آن آرمان‌ها جور در نمی‌آید.
این روزها، شنیدن نام ترکیه، یادآور تلاش دولت این کشور، برای تحقق برخی از اهداف سیاسی – امنیتی و اقتصادی در مناطق مهمی نظیر شرق مدیترانه، سوریه، شمال عراق، لیبی و قره باغ است؛ اما قبلاً چنین نبود.
در سالیان گذشته، ترکیه یکی از کشورهایی بوده که همواره در رسانه‌ها و مجامع سیاسی، خبری و اتاق فکرها و همایش‌های جهان، نامش به میان آمده و مورد توجه قرار گرفته است.
درست در دورانی که حزب عدالت و توسعه به میدان آمد و گروهی از توانمندترین و نخبه‌ترین کادرهای پرورش یافته در مکتب سیاسی مرحوم نجم الدین اربکان، اداره ترکیه را در دست گرفتند، اتفاقاتی در جهان و منطقه افتاد که در مجموع از بسیاری جهات به نفع ترکیه تمام شد و این کشور توانست نام خود را بر سر زبان‌ها بیندازد.
مقصود، فقط اتفاقات سیاسی و رویدادهای مربوط به سال 2003 عراق یا دوران خیزش‌های عربی یا بیداری اسلامی نیست، بلکه مساله‌ای به مراتب مهمتر از آن است. مساله‌ای به نام گسترده شدن دنیای ارتباطات و اینترنت و شتاب گرفتن موج برداشتن مرزهای مجازی بود که بر اساس دستاوردهای علمی و فن آوری دنیای ارتباطات، تلفن همراه، رایانه، اینترنت و روابط دنیای مجازی، نه تنها سبک زندگی، بلکه ذائقه سیاسی و حزبی جوامع را تغییر داد.
تیم جدا شده شاگردان اربکان، توانست با استفاده از امکانات مهم رسانه، ارتباطات و شبکه سازی، سازماندهی گسترده و منظم حزبی، برنامه‌های کلان اقتصادی و اجرایی و صد البته با طعم بسیار لذیذ و خوشمزه‌ای به نام فرهنگ و گردشگری، تصویر تازه ای از ترکیه به نمایش گذارد.
تصویری که در آن، شاهد در هم تنیدگی توسعه، خدمت، رفاه، کادرسازی، خدمت و برندسازی و ارتباط بودیم و نتایج و دستاوردهای این تلاش، همه جهان را متوجه این موضوع کرد که یک قدرت اقتصادی جدید در گوشه‌ای از آسیا شکل گرفته که اتفاقاً هم آسیایی و اسلامی است، هم قرار گرفته بر دروازه اروپا و حوزه جغرافیایی مهمی به نام مدیترانه و دارای امکان دسترسی به مناطق استراتژیکی همچون آسیای میانه، قفقاز، دریای سیاه، شرق مدیترانه و اغلب آن حوزههایی که پیشتر، بخشی از قلمرو امپراطوری عثمانی بود.
این تیم، برای رسیدن به اهداف مهم خود و در راس آن، رسیدن به توسعه اقتصادی و رفاه و رفع تبعیض، با اعمال سیاست‌های مالیاتی جدید، جذب سرمایه‌های خارجی، تقویت روابط دیپلماتیک با شرق و غرب عالم، بها دادن به تنوع فرهنگی و قومی، احترام نهادن به اصل آزادی بیان و در همان حال توجه به تفکیک قوا و ساز و کارهای انتخاباتی و حزبی دموکراتیک، گویی انرژی انباشته شده در دهها هزار فنر را رها کرد و چنین شد که ترکیه، تعریف جدیدی از اهداف و صورت و معنای خود به دست داد و این کشور، برای دنیای ما و به ویژه برای منطقه ما، جذابتر و شایان توجه تر شد.
به ویژه در حوزه دیپلماسی، دیپلمات های توانمندی همچون عبدالله گل، علی باباجان، فریدون سنرلی اوغلو، احمد داود اوغلو و مجموعهای از ده‌ها سفیر و دیپلمات ارشد با سابقه، در عمل کاری کردند که ترکیه با جهان روابط جدیدی بگیرد و در اوج پویایی و نشاط، به دنبال فتح بازارهای جدید، حضور در همایش‌ها، تعامل با شرق و غرب و ظاهر شدن در کسوت و جامه میانجی و ثبات آفرین باشد.
اما حالا چه؟ آیا هنوز هم ترکیه در همان فاز است و حزب حاکم، در داخل با تمام توان، به دنبال توسعه اقتصادی و رفع تبعیض و بهبود شرایط کسب و کار و بازار برای جذب سرمایه گذاران خارجی و کارآفرینی و کالاآفرینی و کشاندن توریست‌های خارجی است و در خارج نیز، با تمام توان دیپلماتیک خود، در سودای تامین ثبات و امنیت منطقه و جهان و هماهنگی با دستگاه دیپلماسی کشورها و حضور در باشگاه‌های بزرگ جهان است؟ در پاسخ باید گفت: خیر. در هر دو حوزه اتفاقات تازهای افتاده و حالا تیم اردوغان و اتاق فکر حزب عدالت و توسعه در فاز و فضای متفاوتی قرار گرفته که از بسیاری جهات با 10 سال پیش قابل مقایسه نیست.
بگذارید دو حوزه داخلی و خارجی را به اجمال و اختصار توصیف کنیم، تا تفاوتها به خوبی نمایان شوند: در حوزه داخل، اگر چه هنوز هم توسعه اقتصادی برای دولت برآمده از حزب عدالت و توسعه، اهمیت ویژه‌ای دارد، اما حالا توسعه اقتصادی به هدف و افق فکری و عملی مهمی برای حفظ بقای حزب تبدیل شده و علاوه بر این، اگر در آغاز مسیر حرکت حزب حاکم، پروژه‌های کلان اقتصادی، برای اغلب اقشار جامعه، سود و آورده داشت، حالا بیشتر به سود پیمانکاران و شرکت‌ها و رانت‌های بزرگی است که تحت هر شرایطی و با استفاده از قوانین خاص تضمین سود، از حاشیه امن برخوردارند.
در عین حال، بیکاری و تورم، دشواری‌های امرار معاش، فاصله طبقاتی و شکاف مشهود بین فقیر و غنی، سیاستهای غلط پولی و مالی دولت، عدم توجه به استقلال بانک مرکزی، از دست رفتن اعتبار و امنیت لازم برای فعالیت سرمایه گذاران خارجی بزرگ، بی توجهی به کادرسازی و شایسته سالاری، بی توجهی به اصل مهم و حیاتی تفکیک قوا، تک رویهای شخص رهبر حزب، تشدید دوقطبی‌های اجتماعی، قومی و اعتقادی، محدودسازی رسانه‌های آزاد و خصوصی، بر سیمای ترکیه، آشکار شده است.
در حوزه خارج از مرزها نیز، چیدن تمام تخم مرغها در سبد قدرت سخت و استفاده مداوم از توان نظامی، اتخاذ مواضع بسیار تند و سفت و سخت در برابر کشورهای مختلف، حمایت از به کارگیری راهکار نظامی به عنوان مسکنهای سریع و قاطع، قدرت نمایی و دوری از تعامل و بی اعتنایی به درهای باز، کاری کرده که ترکیه، همچون همان کشور در حال توسعه، ثبات ساز، در مسیر تقویت دموکراسی و اهل تعامل با جهان، به چشم نیاید. گویی در شرایط کنونی، درک حزب عدالت و توسعه از کشور داری، حکومت و تعامل با منطقه و جهان، دستخوش تغییرات جدی شده و در عملکرد و مشی فعلی دولت ترکیه، شاهد اتخاذ تصمیمات و بروز رفتارها و اقداماتی هستیم که با اهداف اولیه حزب منطبق نیست و با آن آرمان‌ها جور در نمی‌آید. 
در چنین شرایطی باید گفت: اصلی‌ترین پاشنه آشیل‌ها و موانع فعلی سیاست خارجی ترکیه، غالباً مربوط به نوعیت و ماهیت مشی و رفتار سیاسی خود آنکارا است و نه نتیجه‌ای از فشارهای منطقه‌ای و بین المللی.
در دسته بندی این موانع و پاشنه آشیل‌ها، می‌توان به چنین مواردی اشاره کرد:
1.پارادایم قدرت نزد سران ترکیه، در قدرت نظامی، لشکرکشی، قلمروگشایی و تکیه مداوم بر ابزارهایی همچون جنگ اطلاعاتی – امنیتی، جنگ جبهه ای و به کارگیری هواپیمای بدون سرنشین خلاصه شده و ظرفیت‌های مهم دیپلماسی، فرهنگی و دانشگاهی، تا حد زیادی مورد غفلت قرار گرفته‌اند.
2.تولید فکر و تئوری و داشتن یک استراتژی مبتنی بر نظریات ژرف علمی و تاریخی برای توسعه روابط و تقویت سیاست خارجی در عملکرد وزارت امور خارجه ترکیه قابل مشاهده نیست و اگر چه در نظام ریاستی کنونی این کشور، همه قدرت و تصمیمات در اختیار خود رئیس جمهور است، با این حال شخص وزیر امور خارجه نیز در این نقصان، نقش دارد و نتوانسته برنامه روشنی برای سیاست خارجی و دیپلماسی، تدوین کند.
3.از منظر تحلیل شخصیتی، رفتارها، اقدامات، ادبیات و مشی سیاسی رجب طیب اردوغان در مقام رئیس جمهور و دارای بیشترین میزان قدرت و اختیارات، بسیار شتاب زده است و گویی قرار است که کورترین گره های تاریخی و منطقه ای، به طرفه العینی گشوده شوند و تمام اهداف، در مدت زمانی بسیار کوتاه، محقق شوند.
پیداست که چنین چیزی، علاوه بر آن که با ذات و فلسفه سیاست و معضلات تاریخی و اجتماعی در تضاد است، در میدان عمل نیز موانع و مشکلاتی به وجود می آورد که بسیاری از آنها مورد توجه قرار نگرفته بود.
به عنوان مثال، بسیاری از تصمیمات و اقدامات چند ماه اخیر ترکیه در حوزه های مهمی همچون سوریه، شمال قبرس و شرق مدیترانه و حتی شتاب زدگی در مورد نتایج جنگ قره باغ، از این ویژگی‌ها برخوردارند.
4.یکی دیگر از موارد مهمی که برای سیاست خارجی ترکیه به مانع و پاشنه آشیل جدی تبدیل شده، غوغای رسانه ای و سر و صدای زیاد و اغراق آمیز رسانه های طرفدار دولت درمورد اقدامات و اهداف دولت است.
اگر چه تبلیغات و عناصر پروپاگاندای حزبی در تمام سیستم ها و ساختارهای سیاسی، از نیازهای حیاتی به شمار می‌آیند اما واقعیت این است که خیلی وقت‌ها ماشین تبلیغاتی عظیم آکپارتی، در هر دو حوزه داخلی و خارجی، به شکلی به روایت و توصیف رویدادهای مرتبط با ترکیه می‌پردازد که بسیار دور از واقعیت، غوغاگرانه و جنجالی است و اساساً خیلی وقت‌ها ممکن است حتی رفتارها و اقدامات صحیح و به حق ترکیه نیز، به خاطر پوشش رسانه‌ای غلط و غوغاسالارانه، از سوی رقبا، مخالفین و دشمنان این کشور، به شدت مورد سوءاستفاده قرار بگیرد.
5.آخرین موردی که می توان به آن اشاره کرد، تبدیل شدن سیاست خارجی ترکیه به دنباله سیاست داخلی و حزبی آکپارتی است. به این معنی که خیلی وقت‌ها، یا مسائل کلان سیاست خارجی ترکیه دستخوش عواطف حزبی و داخلی شده و به شکل غلط مورد ارزیابی قرار می‌گیرند، یا این که اقدام برون مرزی، تبدیل به پوششی می‌شود که بسیاری از نارسایی‌ها و مشکلات داخلی را از یاد ببرد.


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

شکل‌گیری زنجیره تولید کلید رفع بیکاری چهارمحال و بختیاری ‌است

فرمان سیاست خارجه بایدن دست چه کسی است؟

تحمل کارگران مدت هاست تمام شده است

چه کسی برای مذاکره بهتر است؟

توصیه "فارن پالیسی" به بایدن درباره ایران

سرنوشت جیمی کارتر در انتظار ترامپ

ترامپ در دور دوم قدرت ریسک بیشتری در برابر تهران دارد

حمایت برخی احمدی‌نژادی‌ها از ترامپ

هک وبسایت ستاد انتخاباتی ترامپ

حمله ایوانکا به حزب دموکرات با اسم رمز "سوسیالیسم"

وقتی اوباما، ترامپ را به باد تمسخر می گیرد

توصیه این به اون

علی اف از آزادسازی 13 روستای دیگر در قره باغ خبر داد

آمریکا می‌گوید 5 «عامل چین» را بازداشت کرده است

ترامپ: آمریکا آزادی رسانه ندارد

ماکرون: تضمین امنیت اروپا بدون روسیه ممکن نیست

بن‌زاید بر حمایت امارات از سودان تاکید کرد

علی‌اف: چارچوب "2+2" راه حل مناسب ما است

بایدن رأی خود را به صندوق انداخت

عون امروز هم با حریری دیدار کرد

فرانسه دوباره قرنطینه می‌شود

میلگرد ارزان شد؛ قیمت هر کیلو 12 تا 13 هزار تومان

احتمال افزایش قیمت شیرخام در هفته آینده

پیش‌فروش خودرو‌ها و ظلمی که به خریداران می‌شود

احتمال تمدید 3 ماهه توافق کاهش تولید نفت

بانک مرکزی از 2 بانک‌ 11 هزار میلیارد تومان اوراق بدهی خرید

اختصاص 10 میلیارد تومان برای مبارزه با بحران ملخ صحرایی

بازار روغن آرام میشود

طرح یارانه کالاهای اساسی در مجلس به کجا رسید؟

بازار روغن آرام می‌شود

ذخایر نفت خام و بنزین آمریکا افزایش یافت

انتقاد عضو شورای عالی بورس از سهل‌انگاری سازمان بورس

نائب‌رئیس مجلس به دولت:با خاطیان بازار بورس برخورد شود

پیشنهادات قطعه‌سازان برای ساماندهی بازار خودرو

ثبت افزایش 172 درصدی درآمد «بورس» در اولین ماه پاییز

مرغ اندکی ارزان شد؛ قیمت هر کیلو مرغ 24 هزار تومان

ماجرای عجیب پروژه کمربندی پاکدشت

تشریح الزامات عملیاتی شدن موضوع تهاتر کالا با کالا

ارزش سهام عدالت 11 میلیون تومان شد

یک میلیون و 106 هزار تن دانه روغنی ترخیص شد

ایران خودرو استخدام می کند

برگزاری مسابقه نقاشی در منطقه 3

اقدامات خدمات شهری در آستانه بارش های پاییزی

پیشرفت 88 درصدی زیرگذر بزرگراه نجفی رستگار در منطقه 15

سازمان تامین اجتماعی گام های بسیار بلندی برای بهبود محیط کسب و کار برداشته است

زمین برای ساخت درمانگاه تامین اجتماعی در اردل واگذار شد

شکل‌گیری زنجیره تولید شاه کلید رفع بیکاری چهارمحال و بختیاری ‌است

لزوم توجه به سلامت روانی و معنوی زنان در بحران کرونا

دعوت به گلریزان برای آزادی پنج زن زندانی در خوزستان

راه‌اندازی فروشگاه مجازی دست‌سازه‌های بانوان قزوین