ایرانیان جهان

آخرين مطالب

نخستین های طهران/21

نخستین عزاداری رسمی در تهران را شاهزاده صفوی اجرا کرد شهرداری تهران

نخستین عزاداری رسمی در تهران را شاهزاده صفوی اجرا کرد
  بزرگنمايي:

ایرانیان جهان - نخستین تکیه رسمی تهران برای عزاداری عاشورا و شهادت سرور و سالار کربلا 400 سال پیش در زمانی که شاه تهماسب صفوی حصار تهران را به دور آن کشید توسط خواهر شاه تاسیس شد.

درست است که تهرانی‌ها از همان روزی که اسلام به ری آمد شیعه را انتخاب کردند، درست که در پایتخت امروز ما از نخستین حمام و تکیه تهران تنها نامی به جای مانده که در راسه‌ای از بازار است اما همه کتاب‌های تاریخی شهادت می‌دهند که نخستین تکیه‌ای که برای عزاداری اباعبدالله الحسین در این شهر ساخته شد توسط دختر شاه اسماعیل و خواهر شاه تهماسب درست بعد از ساخته شدن حصار شهر بود و به همین اعتبار هم به تکیه خانم مشهور شد.
تکیه در لغت به معنی جایی برای آرام گرفتن بود. این لغت بعدها به جایی اطلاق شد که برای انجام آداب مذهبی استفاده می‌شد. صوفیان مکان‌هایی که در آن عبادت می‌کردند را تکیه می‌دانستند. از آن جایی که صفویه گرایش زیادی به صوفیه داشتند این مکان را به محلی برای انجام مراسم مذهبی در نظر گرفتند. یکی از مهمترین مراسمی که شاه اسماعیل و شاه تهماسب به برگزاری آن اهتمام ویژه داشتند عزداری امام حسین (ع) و یارانش در محرم و صفر بود. پس عجیب نیست که درست بعد از ساخته شدن حصار تهران نخستین بنایی که در این شهر ساخته شد تکیه و البته مدرسه و حمامی بود که به آن پیوسته شده بود.
نام این تکیه و حمام در منابع زیادی آمده است اما آن چه امروز ما از این تکیه قدیمی می‌دانیم فراتر از نامش نمی‌رود. این که حتی کدام یک از دختران چهارگانه شاه تهماسب و به چه دلیل این تکیه را در تهران ساخته نیز چیزی نیست که تاریخ درباره آن صحبت کرده باشد. می‌دانیم که شاه اسماعیل 5 پسر و 4 دختر داشت که نام‌هایشان عبارت است از پری خانم، مهین بانو؛ شاه زینب خانم، فرنگیس خانم. برخی از منابع تاریخی نوشته‌اند کوچکترین دختر شاه اسماعیل زنی ادیب و شاعر بود و با همسر سلطان سلیمان، پادشاه عثمانی در باب تحکیم پایه های صلح و گسترش روابط و مناسبات سیاسی بین دو کشور ایران و عثمانی مکاتبه کرد. همسر سلطان عثمانی که از نفوذ او در دربار شاه طهماسب خبر داشت پاسخ نامه هایش را می داد. شاه نیز اغلب با وی مشورت می کرد و تا حد مصلحت اندیشی به وی اعتماد داشت و در تمامی امور کشوری و تجاری و اقتصادی نظرش را جویا می شد، حتی گاهی بدون رأی او کاری انجام نمی داد . به همین دلیل می‌شود حدس زد که این همان خواهر شاه است که مدرسه و حمام و تکیه را ساخت و وقف مردم تهران کرد. البته به نظر می‌رسد آن چه او وقف کرده حمام و مدرسه بوده اما آن از تغییر و تحولات در طی چهارصد سال باقی ماند همین تکیه بود که حالا همین هم نیست. این تکیه درست انتهای شمال شرقی حصار شهر و در جایی قرار داشته که امروز به عنوان بازارچه نایب‌السلطنه آن را می‌شناسیم.
حجت بلاغی در تاریخ تهران نوشته است:« اما اولین بنایی که پس از تکمیل بنای باروی شاه تهماسب در تهران ایجاد شده است تکیه، مدرسه و حمام خانم است که برحسب امر خواهر شاه تهماسب بنا شده است. از این آثار تکیه و حمام باقی است اما مدرسه خانم در حمله افغان ها به تهران خراب شد. بعد صاحب دیوان در جای آن حسینیه‌ای بنا کرد که اکنون مدرسه‌ای معروف به فرهنگ در همان محل است. موقوفات مربوط به این تکیه عبارت است از سه باب دکان مسجد گذار و حمام خانم و تکیه به مساحت 300 متر در بخش 9 عولاجان.»
تکیه خانم تا پیش از ساخت تکیه دولت تکیه رسمی تهران بود و شاه در زمانی که در تهران بود به این تکیه می‌آمد و عزادارای و تعزیه‌خوانی را می‌دیدید. حالا از مجموعه خانم حمام آن مانده است. حمامی که هیچ نشانی از روزگار قدیم ندارد.
پژوهشگر: فرزانه ابراهیم زاده


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

ارزیابی دلایل بالا و پایین ‌شدن دلار

یک اقتصاددان: در صورت انتخاب ترامپ تورم انتظاری بازار‌ها را در بر می‌گیرد

بایدن؛ فرصتی برای ایران؟

آیا چین و آلمان موقعیت آمریکا را تهدید می‌کنند؟

واکنش وزیر انرژی رژیم صهیونیستی به خرید اف 35 توسط قطر و عربستان

برنی سندرز: ترامپ باید شکست بخورد

اردوغان: آمریکا نمی‌داند با چه کسی طرف است

وزارت دفاع ارمنستان: اوضاع در قره باغ همچنان ناآرام است

سی ان ان: کاخ سفید پذیرفته که ترامپ مهار کرونا را رها کرد

هشدار مقتدی صدر به نفوذی‌های حاضر در میان معترضان عراقی

ترامپ: اشتباهات رخ داده در رای گیری پنسیلوانیا عمدی بود

فائوچی: تا اوایل دسامبر نتیجه واکسن کرونا مشخص می ‌شود

هشدار فرماندار نیویورک به یهودیان ارتدوکس

بایدن تمام تجمع‌های انتخاباتی خود را تا روز انتخابات لغو کرد

برتری «بایدن» در ایالتی که از سال 1976 به یک نامزد دموکرات رای نداده است

سوریه: سازمان بهداشت جهانی از همه اشکال سیاسی کاری دوری کند

شرط «نانسی پلوسی» برای حفظ سمت خود در دولت بعدی آمریکا

آماده باش پلیس برای مقابله با حادثه امنیتی در یک نفتکش نزدیک سواحل انگلیس

گاردین: ترامپ «حقه های کثیف» جدیدی از خود رو می کند؟

سخنگوی نخست‌وزیری عراق: هیچ کدام از نیروها در تظاهرات مردم سلاح گرم حمل نمی‌کنند

دفاع پاریس از توهین به پیامبر اسلام؛ ماکرون: عقب‌نشینی نمی‌کنیم

پوتین: ‌اطلاعات دریافتی از آمریکا چند بار مانع حملات تروریستی در روسیه شده است

پاریس: کالاهای ما را تحریم نکنید

انتقاد مجدد بایدن از عملکرد ترامپ در مقابله با کرونا

نرخ هر کیلو شقه گوسفندی به 135 هزار تومان رسید

تاثیر تحریم‌ها بر داخلی سازی صنعت خودرو ایران

جایگزین پراید چقدر قیمت خورد؟

سهام عدالت و چشم انتظاری ورثه متوفیان

پیش‌بینی شاخص بورس برای فردا

جزئیات نحوه فعالیت اصناف مختلف در تهران اعلام شد

195 هزار متر طول مسیل های شمال تهران لایروبی شدند

تبدیل برج میلاد به مرکز "دیپلماسی فرهنگی"

ممانعت از احداث هرگونه جاده بدون مجوز در مناطق تحت مدیریت حفاظت محیط زیست در استان قزوین بدون اخذ مجوز

اطفاء حریق منطقه حفاظت شده باشگل تاکستان

ترکیه در جنگ آذربایجان و ارمنستان چه می کند؟

ائتلاف "شیر و چای" در شرق آسیا علیه استبداد

اشپیگل: چگونه نتیجه انتخابات آمریکا می تواند خاورمیانه را تغییر دهد؟

دیپلمات بازنشسته: با انتخاب بایدن قدری از فشار‌های اقتصادی کاسته خواهد شد

انفجار شدید در پایگاه ائتلاف سعودی در مرکز یمن

انتقاد عمران خان از مکرون

روایتی از رویایی که امارات در سر می پروراند

آنگلا مرکل هنگام خرید در خیابان‌های برلین

رفیق مورد اعتماد این روزهای ارمنستان

پیش بینی رئیس موساد در مورد زمان اعلام سازش عربستان با رژیم صهیونیستی

مخالف مادورو از ونزوئلا فرار کرد

رژیم صهیونیستی برقراری روابط دیپلماتیک با بحرین را تصویب کرد

درگیری پلیس با معترضان به محدودیت‌های کرونایی در ایتالیا

آتش سوزی مهیب در فرانسه

قطر به "اف‌35" می رسد؟

تظاهرات هزاران صهیونیست مقابل اقامتگاه نتانیاهو