ایرانیان جهان - خبرگزاری آریا - وزیر خارجه پاکستان با تشریح جزئیات میانجیگری اسلامآباد میان تهران و واشنگتن، از توافق بر سر تردد آزاد در تنگه هرمز و شکلگیری احتمالی معماری امنیتی جدید در منطقه خبر داد.
محمد اسحاق دار، وزیر امور خارجه و معاون نخستوزیر پاکستان با اشاره به این که پاکستان در همان روز اول آغاز تجاوزگری آمریکایی-صهیونیستی علیه ایران در 28 فوریه، اولین کشوری بود که آن را محکوم کرد، گفت که اقدام دوم، تماس او با سید عباس عراقچی، همتای ایرانیاش بود که در آن درخواست کرده بود ایران خویشتنداری کند و به این حمله متجاوزانه پاسخ ندهد.
اسحاق دار در بخشی از گفتوگو با شبکه یورو نیوز با اشاره به تماسش با عراقچی در ساعات اولیه جنگ گفت: پیام برادرانه من به او این بود که (ایران) به کشورهای خاورمیانه و خلیج [فارس] حمله نکند که متاسفانه بعدا اتفاق افتاد. بدیهی است که ادعای اصلی آنها این بود که فقط به پایگاههای آمریکایی حمله میکنند و نه به این کشورها.
وزیر امور خارجه پاکستان با اشاره به تلاشهای دیپلماتیک پاکستان در راستای میانجیگری و کاهش تنش از همان روز نخست جنگ در کنار دیگر کشورهای منطقه گفت: صادقانه بگویم که انتخاب ایران یا مسقط بود یا اسلامآباد. انتخاب آمریکا نیز دوحه یا اسلامآباد بود. اسلامآباد برای هر دو مشترک بود و ما قدردان آن هستیم.
او با اشاره به دور اول گفتوگوهای ایران و آمریکا در اسلامآباد پس از برقراری آتشبس در فروردین گفت: «این نشست 21 ساعت و بدون وقفه طول کشید؛ فقط توقفهای مشورتی و بعد از دور پنجم کاملا مطمئن بودم که تا دور ششم آنقدر پیشرفت کردهایم که به نقطهای از توافق رسیدهایم.»
اسحاق دار به تلاشهای مستمر پاکستان در این زمینه با وجود اختلافات تهران-واشنگتن اشاره کرده و گفت: ما تسلیم نشدیم و این تلاش بعدها به یادداشت تفاهم آمریکا و ایران برای پایان دادن به جنگ ایران تبدیل شد که در 18 ژوئن امضا شد.
دریافت نکردن عوارض در تنگه هرمز از نکات اصلی توافق اسلام آباد بود
او به یورونیوز گفت که یکی از نکات اصلی این توافق، که «تقریبا هر کشوری در جهان از آن حمایت کرد»، این بود که در تنگه هرمز هیچ عوارض، مجوز، هزینه یا اجازهای نباید وجود داشته باشد. به گفته او، اتحادیه اروپا و بریتانیا نیز از این روند دیپلماتیک حمایت کردند.
به گفته وزیر امور خارجه پاکستان، تردد آزاد در مسیرهای دریایی برای پاکستان اصلی است که همچنان آن را پیگیری میکند و همه طرفها همچنان «سخت در حال کار» برای رسیدن به این هدف هستند.
این اظهارات در حالی است که طبق مفاد تفاهمنامه اسلامآباد، تردد ایمن از تنگه هرمز طبق ترتیبات ایرانی صراحتا مقرر شده است. ایران پس از متحمل شدن حملات متجاوزانه به حاکمیت ملی و تمامیت ارضی آن، بر حق خود برای کنترل این آبراه به عنوان یک کشور ساحلی آن تاکید دارد.
نقض تعهدات واشنگتن نسبت به این بند از تفاهمنامه اسلامآباد و تلاش برای عبور دادن کشتیها از مسیرهای جایگزین با واکنش قاطعانه ایران روبهرو شد و عملا اجرای این تفاهمنامه را متوقف کرد.
وزیر امور خارجه پاکستان گفت که اسلامآباد همچنان تلاش میکند هر دو طرف را متقاعد کند که به آنچه در این یادداشت تفاهم در 18 ژوئن امضا شد، احترام بگذارند و آن را اجرا کنند.
اسحاق دار در بخش دیگری از این گفتوگو تعاملات پیچیده دیپلماتیکی را تشریح کرد که با محوریت قدرتهای بزرگ منطقه، پاکستان، ترکیه، عربستان سعودی و چندین کشور دیگر منطقه با اروپا انجام شده است که هدف آن«برقراری صلح و ثبات در منطقه» بوده است که «موثر و سودمند برای سراسر جهان خواهد بود.»
توافق مکه؛ آغاز معماری امنیتی منطقه
او در همین راستا، توافق دفاع مشترک مکه را که در ماه اوت میان پاکستان، ترکیه و عربستان سعودی برای امنیت و دفاع جمعی و فردی آنها امضا شد، یک «آغاز احتمالی معماری امنیتی منطقهای» توصیف کرد، چراکه به نظر او این پیمان نه تنها به خود منطقه بلکه به کشورهای فراتر از آن نیز کمک خواهد کرد.
معاون نخستوزیر پاکستان اظهار کرد که فرانسه و آلمان در تعامل با این ساختار جدید امنیتی هستند و ایتالیا نیز «علاقهمند است که بخشی از این گفتوگو باشد.»
او همچنین با اشاره به این که تهدید تروریسم از خاک افغانستان علیه پاکستان هنوز پابرجاست و طالبان نتوانسته به تعهداتش در رسیدگی به این موضوع عمل کند، تاکید کرد که افغانستان باید برای عملی شدن محورهای مذاکراتی دو طرف در همکاری دوجانبه «به ما اثبات قابل اعتماد و قابل راستیآزمایی ارائه دهند که واقعا اقداماتی برای کنترل این تروریسم و این گروههای تروریستی انجام دادهاند. »