ایرانیان جهان

آخرين مطالب

سرمقاله اعتماد/ دولت سیزدهم و اولویت همسایگان اخبار ایران

سرمقاله اعتماد/ دولت سیزدهم و اولویت همسایگان
  بزرگنمايي:

ایرانیان جهان - اعتماد / « دولت سیزدهم و اولویت همسایگان » عنوان سرمقاله روزنامه اعتماد نوشته کوروش احمدی است که می‌توانید آن را در ادامه بخوانید:
حسین امیرعبداللهیان، وزیر خارجه، در سخنرانی رای اعتمادش در مجلس تاکید کرد که سیاست خارجی مدنظر ایشان «همسایه‌محور و آسیا‌محور» خواهد بود. اگرچه ایشان هنوز در این مورد توضیح بیشتری نداده، اما با توجه به تاکید همزمان ایشان بر «رویکرد اقتصادمحور» می‌توان احتمال داد که در کار با همسایگان نیز ابعاد اقتصادی اولویت خواهد داشت. در اینکه سیاست خارجی هر کشوری، به ویژه کشورهای کوچک و متوسط، باید از همسایگان شروع ‌شود، تردیدی نیست. اما در این مورد که ما از طریق کار با همسایگان می‌توانیم کمک موثری به حل مشکلات اقتصادی کشور بکنیم، تردید بسیار وجود دارد. عقب‌ماندگی کشورهای خاورمیانه در زمینه ادغام اقتصادی و محدود بودن سهم کشورهای منطقه در کل همکاری‌های اقتصادی یکدیگر، از جمله سرمایه‌گذاری مشترک، ناشی از سه عامل مهم، شامل نزاع‌های ژئوپلیتیک، غلبه نظم ژئواکونومیک واگرایانه و اقتصادی‌های غیرمکمل است. در سطح ژئوپلیتیک، در حالی که در دیگر مناطق جهان، حتی آفریقا، شاهد همگرایی فزاینده و نقش تعیین‌کننده اقتصاد در تعیین اولویت‌های سیاسی هستیم، در خاورمیانه ژئوپلیتیک، ایدئولوژی و دسته‌بندی‌های سیاسی، دینی و قومی همچنان مشوق واگرایی است. عدم هماهنگی کشورهای منطقه در رابطه‌شان با قدرت‌های برون منطقه‌ای و غلبه ماهیت سیاسی- نظامی و ژئوپلیتیک بر این روابط از دیگر عوامل مهم واگرایی سیاسی و اقتصادی در منطقه است. در حالی که در مناطق دیگر جهان، همگرایی و همکاری‌های اقتصادی غلبه دارد، در خاورمیانه جو امنیتی غالب است. در حالی که دیگر مناطق جهان عمدتا امنیت ملی را براساس منافع اقتصادی تعریف کرده‌اند، در خاورمیانه رئوپلیتیک و ژئواستراتژی همچنان مبنای تعریف امنیت ملی است که همزمان یکی از عوامل ضعیف بودن پیوند کشورهای خاورمیانه با نظام اقتصادی بین‌المللی و آسیبب‌پذیر بودن بیشتر آنها از ناحیه قدرت‌های برون منطقه‌ای است. نوع و جنس سیستم‌های سیاسی موجود در منطقه خاورمیانه نیز در مقایسه با دیگر مناطق جهان بیشترین تفاوت را با هم دارد. یکی از نتایج چنین شرایطی بالا بودن هزینه‌های نظامی در منطقه است. مطابق آمار بانک جهانی در 2017 درصد هزینه‌های نظامی به کل تولید ناخالص داخلی در خاورمیانه و شمال آفریقا 2،5 بوده، در حالی که این درصد برای اروپا تنها 5،1 بوده است. در سطح ژئواکونومی، اقتصاد این کشورها از تنوع کافی و مزیت‌های نسبی درخور توجهی نسبت به یکدیگر برخوردار نیستند و مشکل می‌توانند مکمل یکدیگر باشند. اغلب اقتصادهای خاورمیانه یا رانتی هستند و وابسته به نفت یا عمدتا دولتی‌اند و فاقد بخش خصوصی توانمندی که در رابطه کاری مستقیم با هم قرار بگیرند. جز در شورای همکاری خلیج‌فارس که اقتصاد نسبتا همگنی دارد، شاهد درهم تنیدگی اقتصادی-اجتماعی در دیگر بخش‌های خاورمیانه نیستیم. در خاورمیانه برعکس دیگر مناطق جهان به‌ندرت پروژه‌های زیرساختی همگرایانه در حوزه‌هایی مانند حمل و نقل، انتقال انرژی، گردشگری، تبادل نخبگان، رسانه‌ای، ارتباطات فرهنگی و اجتماعی، مهاجرت قانونی و... دیده می‌شود. البته وسعت منطقه و پراکندگی جغرافیایی نیز مزید بر علت است. به این دلایل و نیز دلایل سیاسی، جاذبه‌های درون منطقه‌ای چندانی برای این کشورها جهت تامین نیازهای خود از درون منطقه وجود ندارند و نگاه‌ها عمدتا متوجه بیرون منطقه است. وقفه چند دهه‌ای در احداث خط لوله صلح و خط لوله تاپی برای انتقال گاز به هند و پاکستان از ایران و ترکمنستان یکی از نمونه‌ها است. در دوره بعد از جنگ سرد و در حالی که شاهد تغییر پارادایم از ژئوپلیتیک به ژئواکونومیک در جهان بوده‌ایم، خاورمیانه همچنان در معادلات جنگ سردی گرفتار است. طی 30 سال گذشته تقریبا در همه مناطق جهان غیر از خاورمیانه و شمال آفریقا روند جهانی شدن سرعت بی‌سابقه داشته و تردد آزاد اشخاص، کالا، خدمات و سرمایه را به نحوی فزاینده ممکن کرده و به مردمان کشورهای مختلف امکان تماس مستقیم و مبادله با هم را داده است. آزادی تردد و مهاجرت قانونی امکان می‌دهد تا به تدریج بیگانه‌ترسی جای خود را به همدلی و همذات‌پنداری بدهد و از قِبل آن همگرایی منطقه‌ای تسریع شود. برخی نهادهای منطقه‌ای در خاورمیانه مانند اتحادیه عرب و شورای همکاری که بر پایه قومی و دفاعی تشکیل شده‌اند یا برخی دیگر مانند اکو هیچ کدام دارای کارایی لازم نیستند. کشورهای خاورمیانه تنها 7 تا 8درصد از مبادلات تجاری‌شان را با هم انجام می‌دهند، در حالی که به‌ طور مثال مطابق آمار آنکتاد، این شاخص برای اروپا در 2017 حدود 70درصد بوده است. سرمایه‌گذاری مشترک در داخل خاورمیانه نیز بسیار محدود است و مبادلات داخل کشورهای منطقه عمدتا منحصر به مبادله کالاهای مصرفی است. این در حالی است که برآورد شده حدود 2 تریلیون دلار از سرمایه کشورهای نفت‌خیز خاورمیانه در غرب سرمایه‌گذاری یا در بانک‌های غربی نگهداری می‌شود. شاخص‌های حکمرانی خوب در کشورها نیز که فاکتور بسیار مهمی برای توسعه تجارت و تردد آزاد است، در اکثر کشورهای خاورمیانه چندان مطرح نیستند. با توجه به اینکه خاورمیانه درگیر بیشترین جنگ‌ها بین کشورها، جنگ‌های داخلی، تروریسم، انقلاب و کودتا طی چند دهه گذشته بوده و به این دلیل سطح همگرایی منطقه‌ای در پایین‌ترین رتبه در جهان است و نیز با توجه به اینکه عمده ظرفیت کار اقتصادی با همسایگان پیش از این محقق شده است، دولت سیزدهم تنها در صورتی می‌تواند کار با همسایگان را به موتوری برای توسعه اقتصادی کشور تبدیل کند که اولویت منطقی را به شکستن این «تله ژئوپلیتیک» و توسعه همگرایی منطقه‌ای بدهد. تنها در این صورت است که اولویت دادن به همسایگان در دولت سیزدهم قابل درک و مثمرثمر خواهد بود.

لینک کوتاه:
https://www.ilandnews.ir/Fa/News/275700/

نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield
مخاطبان عزیز به اطلاع می رساند: از این پس با های لایت کردن هر واژه ای در متن خبر می توانید از امکان جستجوی آن عبارت یا واژه در ویکی پدیا و نیز آرشیو این پایگاه بهره مند شوید. این امکان برای اولین بار در پایگاه های خبری - تحلیلی گروه رسانه ای آریا برای مخاطبان عزیز ارائه می شود. امیدواریم این تحول نو در جهت دانش افزایی خوانندگان مفید باشد.

ساير مطالب

اثرگذاری زنان روستایی در توسعه اقتصاد

دیدار با بانوان عشایر و کشاورزان شهرستان بیضا

در سفر استانی معاون رییس جمهور؛ دیدار با نماینده ولی فقیه در استان فارس و امام جمعه شیراز

حضور در بین مردم در قضاوت و تصمیم‌گیری‌های مسئولان تأثیرگذار است

فکر عاجلی برای سازه‌های آبی ـ تاریخی شوشتر شود

هشت آسباد شهرستان درمیان در دست مرمت است

مسدودی آزادراه تهران شمال از فردا

آموزش‌های بازاریابی دیجیتال به فعالان صنایع‌دستی ارائه می‌شود

بنای تاریخی پل بریم باشت به بخش خصوصی واگذار می‌شود

ثبت شرکت گردشگری

پنجمین فم‌تور طبیعت‌گردی کردستان در شهرستان بانه به کار خود پایان داد

8 آسباد شهرستان درمیان در دست مرمت است

ورود خودروهای شخصی به سواحل بندرانزلی ممنوع شد

تردد گردشگر به قشم امسال 20 درصد افزایش یافت

تحولات جدید درمورد مذاکرات هسته‌ای

اشپیگل: طالبان پاکسازی قومی-مذهبی را آغاز کرده‌اند؟

واشنگتن پست: کره جنوبی به سراغ ساختن بمب هسته‌ای می‌رود؟

نگاه معامله‌گران فنی به آینده دلار

رویترز: اعراب در حال کاهش انزوای بشار اسد هستند

جابه‌جایی‌ بزرگ در بازار رمزارز

کارنگی: در حال بازگشت به خاورمیانه دهه 1950 هستیم

کاهش تورم در راه است

ارتباط دولت و ملت مخدوش است

عمق استراتژیک آذربایجان در دسترس ایران است

بورس معجزه نمی‌کند، نه برای مردم نه برای کشور!

نفت در بیراهه؛ آثار حذف درآمدهای نفت بر رفاه ایرانیان

گشت ارشاد؛ غایبِ تبلیغاتِ هفته نیروی انتظامی

سرگذشت مرموز زوجی که نتوانستند به داعش بپیوندند

الاخبار: پاسخ آمریکا درباره ایران، اسرائیل را ناامید کرده است

روز خونین بیروت

سرمقاله خراسان/ لبنان به سوی جنگ داخلی جدیدی می رود؟

سرمقاله کیهان/ کاشت، داشت، اسراف!

سرمقاله وطن امروز/ امام عدل و قسط

سرمقاله فرهیختگان/ مردم را می‌بینند

سرمقاله شرق/ دموکراسی تسکینی

سرمقاله اعتماد/ ایران و عربستان در مسیر عادی‌سازی روابط دوجانبه

سرمقاله ایران/ 4 راهکار برای انگیزه به فعالان اقتصادی

سرمقاله دنیای اقتصاد/ گسل زندگی در حومه

آزمون عملی آتش ‌نشانی در 6 بخش برگزار می‌شود

سرمقاله ابتکار/ بحران فرسایش سرمایه انسانی کشور!

سرمقاله جام جم/ رمزگشایی از حوادث طیونه

سرمقاله رسالت/ قمار دو سر باخت فالانژها

اکونومیست: چرا بن سلمان به دنبال خرید باشگاه نیوکاسل است؟

تصاویری دردناک از انفجار در مسجد شیعیان قندهار

تصاویری از مراسم تشییع شهیدان راه عدالت در بیروت

حزب‌الله: حادثه روز گذشته یکی از اقدامات سفارت آمریکا بود

یک جرقه تا جنگ جهانی سوم؛ دعوا بر سر تایوان

دور جدید مذاکرات آمریکا و روسیه بر سر اجرای معاهده استارت جدید

کتک خوردن جوان یهودی توسط حریدی‌ها به خاطر خرید موبایل

شمار کشته‌شدگان حمله تروریستی قندهار افزایش یافت