ایرانیان جهان - سفیر کوبا در ایران در گفتوگو با تهران تایمز به بحث درباره تحریمهای آمریکا، احتمال جنگ و بیاقدامی بینالمللی پرداخت.
خبرگزاری مهر، گروه بین الملل: تهران تایمز با «خورخه فرناندو لوفبر نیکولاس»، سفیر کوبا در جمهوری اسلامی ایران، گفتوگویی انجام داد که عمدتاً تحت تأثیر تحریمهای دیرینه آمریکا علیه کوبا و همچنین تهدید قریبالوقوع تجاوز به این جزیره آمریکای لاتین بود. سفیر به تهران تایمز گفت که اگر کوباییها مورد حمله ایالات متحده قرار گیرند، دقیقاً همان کاری را خواهند کرد که از دهه ۱۹۶۰ انجام دادهاند: مقاومت.
در ادامه، متن کامل این مصاحبه آمده است:
لطفاً تصویری از وضعیت زندگی مردم کوبا در زیر محاصره روزافزون آمریکا به ما ارائه دهید؟
ابتدا میخواهم از تهران تایمز تشکر کنم که این فرصت را به من داد تا درباره این مسائل صحبت کنم، که از مهمترین مسائل زمانه ما هستند یعنی آنچه اکنون در ایران و کوبا رخ میدهد. هر دوی ملتهای ما از جانب ایالات متحده تهدید میشوند.
همه میدانند که سالهای متمادی، از زمان آغاز انقلاب ما در ۱۹۵۹، آمریکا، کوبا را هدف قرار داده است. آنها میخواهند سیستم سیاسی کوبا را تغییر دهند و جمعیت ما را به انقیاد وادارند. آنها محاصرهای اعمال کردند که نخستین اقدامات آن در ۱۹۶۲ انجام شد. بنابراین، بیش از ۶۰ سال است که ما تحت تحریمهای آمریکا زندگی میکنیم. امروز، این تحریمها بدتر از همیشه هستند. در نخستین دوره ریاستجمهوری خود، رئیسجمهور ترامپ بیش از ۲۰۰ تحریم علیه کوبا اعمال کرد و زندگی را برای کوباییها فوقالعاده دشوار ساخت. اکنون، در دومین دوره خود، همین مسیر را ادامه داده است. او فقط یک سال است که در مقام است، و در همین مدت نزدیک به ۲۰ تا ۳۰ تحریم دیگر اعمال کرده است.
اما دو تحریم از همه سختتر هستند. اولین مورد مربوط به ونزوئلا است. پس از آنکه دولت آمریکا عملاً رئیسجمهور ونزوئلا را ربود که همه میدانند ونزوئلا شریک بسیار نزدیک کوبا و تأمینکننده نفت آن بود، ایالات متحده در ونزوئلا دخالت کرد. سپس آمریکا تحریمی وضع کرد و تمام جهان را تهدید کرد به کوبا نفت نفروشد. به عبارت دیگر، آمریکا علیه هر کشوری که به کوبا نفت بفروشد، تحریم، تنبیه و تعرفه اعمال خواهد کرد.
آیا میتوانید تصور کنید یک کشور بدون هیچ منبع نفتی چگونه میتواند زنده بماند؟ این وضعیت بیش از سه ماه است که اجرا شده است. کوبا هیچ محموله نفتی جز یک کشتی از روسیه دریافت نکرده است. به همین دلیل، وضعیت در کوبا بسیار وخیم است. ژنراتورهای بیمارستانها در حال اتمام سوخت هستند. کشاورزی فلج شده است. حملونقل در سراسر کشور از کار افتاده است. ما هر تلاشی میکنیم تا کشور را زنده نگه داریم و خدمات ضروری را فراهم کنیم، اما حقیقتا آمریکا وضعیت انسانی وحشتناکی را در کوبا ایجاد کرده است.
اما دولت ترامپ به این راضی نبود. او اقدام دیگری را اعمال کرد: تحریم تمام کشورها و تمام شرکتهایی که با کوبا تجارت میکنند. بنابراین، اگر در کوبا شرکتی داشته باشید، یا اگر کالایی به کوبا بفروشید، با تحریم در کشور خودتان مواجه خواهید شد. در نتیجه، اکنون برای مردم روشن شده است که محاصره صرفاً مسئله ایالات متحده علیه کوبا نیست، دیگر مانند آنچه آمریکا هر سال در سازمان ملل ادعا میکرد، مسئله دو کشور نیست. محاصره اکنون تمام جهان را درگیر میکند.
به نظر میرسد دولت ترامپ در حال ولگردی برای دستیابی به تصویری از یک پیروزی بزرگ از طریق اقدامات غیرقانونی است. او اوایل امسال رئیسجمهور ونزوئلا را ربود، سپس ظاهراً با جسارت یافتن از آن اقدام غیرقانونی، جنگی تمامعیار علیه ایران به راه انداخت تا دولت آنجا را سرنگون کند. آیا نگران این نیستید که با عدم موفقیت او در به زانو درآوردن ایران، تصمیم بگیرد دست به تجاوز نظامی علیه کوبا بزند؟
جنگ ایران یک فاجعه کامل سیاسی و استراتژیک برای ایالات متحده بوده است. به همین دلیل، دولت ترامپ اکنون نیاز دارد جهان آنچه را که در ایران رخ داد فراموش کند؛ آن تحقیری که ایران بر ایالات متحده تحمیل کرده است. بنابراین، او ممکن است سعی کند توجه جهان را از ایران به کوبا منحرف کند. اینکه او به ونزوئلا حمله کرد و مداخله و ربودن رئیسجمهور آن را نسبتاً آسان یافت، ممکن است باعث شده باشد فکر کند هر وقت بخواهد میتواند آن تاکتیک را تکرار کند. کوبا اگر مجبور به جنگ شود، خواهد جنگید.
در این لحظه، به دلیل تحریمهای اقتصادی و فشار نظامی، لبه پرتگاه زندگی میکنیم. وضعیت خطرناک این است که آنها مدام بهانهسازی میکنند. هر روز، یک توجیه جدید برای ایجاد سناریویی برای اقدام نظامی علیه کوبا میسازند. آنها فرض میکنند کوبا پس از یک سال سختیها و تحریمهای اقتصادی در موقعیت ضعیفی است. اما حقیقت این است که دولت فعلی آمریکا و افرادی که آن را تشکیل میدهند چندان باهوش نیستند. آنها همیشه فاقد اخلاق بودهاند، اما همین حالا نیز چندان باهوش نیستند.
اگر به کوبا حمله کنند، تنها مقاومت شدیدی از سوی مردم کوبا در کنار ارتششان خواهند یافت. در کوبا، اوضاع کم و بیش شبیه چیزی است که شما در این روزهای اخیر در ایران دیدهاید: مردم در خیابانها از الگوی سیاسی، ارتش، دولت خود حمایت میکنند و به شهدای خود ادای احترام مینمایند.
کوبا مثل ایران است. جمعیت از دولت و مردم خود حمایت میکند. ما مثل هم هستیم. وقتی مجبور به مقابله با ایالات متحده شویم، یکپارچه کنار هم میایستیم. سالهای سال است این کار را انجام دادهایم، محاصره از ۱۹۶۱ برقرار بوده است. تا زمانی که حتی یک کوبایی زنده باشد، هرگز تسلیم نخواهیم شد. بنابراین، با آنها روبرو خواهیم شد و اگر مجبور به جنگ باشیم، خواهیم جنگید.
آیا فکر میکنید سازمانهای بینالمللی مانند سازمان ملل برای محافظت از ملتهای مستقلی مانند ایران و کوبا در برابر اقدامات یکجانبه آمریکا به اندازه کافی انجام وظیفه کردهاند؟
نه، فکر نمیکنم. سازمان ملل در ۱۹۴۵ پس از جنگ جهانی دوم با هدف حفظ صلح و جلوگیری از وقوع مجدد جنگ ایجاد شد. اما امروز، شاهد رها شدن حقوق بینالملل هستیم. ما یک کشور داریم، یک ابرقدرت که قانون خود را دیکته میکند. و ما رئیسجمهوری از ایالات متحده داریم که میگوید: «برای من حقوق بینالملل مهم نیست. فقط به قانون خودم اهمیت میدهم.» چگونه سازمان ملل اجازه داده است یک کشور چنین چیزی بگوید، حمله کند و بقیه جهان را بدون هیچ اقدامی تهدید کند؟
نزدیک به ۸۰ سال، سازمان ملل نقشی ایفا کرد و مسئولیتهای خود را انجام داد. از جنگهای بسیاری جلوگیری کرد، در مناقشات مداخله نمود، و از دیپلماسی برای متوقف کردن یا پایان دادن به جنگها استفاده کرد. اما دیگر آن را نمیبینیم. آنچه اکنون میبینیم یک کشور با این ادعا که بر بقیه جهان تسلط دارد، در حالی که سازمان ملل سکوت کرده است.
به آنچه در غزه رخ داده نگاه کنید. این یک نسلکشی آشکار است. هیچ کس نباید تردید کند که کشتن زنان، کودکان و سالمندان، تخریب بیمارستانها و مدارس، این نسلکشی است. این تلاشی برای محو یک ملت است، این تلاشی برای حذف فلسطینیها است. با این حال، پاسخ جامعه بینالملل برای جلوگیری از این امر بسیار ضعیف بوده است. سپس میبینیم اسرائیل ارتش خود را به لبنان میفرستد، مردم را میکشد و قلمرو را اشغال میکند صرفاً به این دلیل که به نفع خود تصمیم میگیرد. اما سازمان ملل کجاست؟ موضع بینالمللی که زمانی با توقف یا جلوگیری از جنگ احترام به دست میآورد، کجاست؟
متأسفانه سازمان ملل در سناریوهای جنگی امروزی نقشی را که باید ایفا نمیکند. ما دوست داریم اقدام بیشتری از سوی سازمان ملل ببینیم، پیشگیری بیشتر، یا حداقل پاسخی به اقدامات انجام شده توسط یک کشور.
امروزه تناقضهای بسیاری وجود دارد. هنگامی که ایالات متحده به تأسیسات هستهای ایران حمله کرد، سازمان ملل سکوت کرد و آژانس بینالمللی انرژی اتمی به نحوی از حمله به تأسیسات هستهای ایران حمایت کرد. اما چند هفته پیش، هنگامی که حملهای به یک تأسیسات هستهای در امارات صورت گرفت، همین سازمان اولین نهادی بود که اعلام کرد چنین حملهای قابل مجاز نیست و عامل آن باید مجازات شود، زیرا آنها معتقد بودند عامل آن ایران است. پس چرا حمله به یک تأسیسات بد است، اما حمله به تأسیساتی دیگر قابل قبول است؟ این استاندارد دوگانه چیزی نیست که بتوانیم از یک نهاد بینالمللی بپذیریم.
چیزی که بد است برای همه بد است. چیزی که خوب است برای همه خوب است. اگر به یک تأسیسات هستهای حمله کنید، بد است چه در این کشور، چه آن کشور، یا هر کشور دیگر. همیشه بد است. جامعه بینالملل باید نقش خود را برای جلوگیری از چنین اقداماتی ایفا کند، نه اینکه جانبگیری کند.
با توجه به جنایات آمریکا علیه ایران و کوبا، چه پیامی برای کشورهای آمریکای لاتین و غرب آسیا دارید؟
پیام من این است که همه باید از آنچه در حال رخ دادن است درس بگیرند. همه ما دلایل نگرانی داریم، زیرا هر لحظه هر کشوری میتواند هدف ایالات متحده شود. هیچ کس از طمع آمریکا فرار نمیکند. هیچ کس فرار نمیکند. تمام جهان تهدید میشود. به همین دلیل است که کشورها باید خود را آماده کنند و بپرسند، «نوبت بعدی کیست؟» در عین حال، ما همچنان به روابط مبتنی بر احترام باور داریم. ما مایلیم همسایه خوبی بر اساس احترام به حاکمیت و استقلال هر کشوری باشیم. اما آنچه امروز رخ میدهد نشان میدهد که ملتها باید هوشیار بمانند و از حاکمیت خود با هم دفاع کنند.
آیا فکر میکنید حداقل در مورد کوبا، کشورهای دیگری با قابلیتهای قابل توجه اعمال قدرت مانند روسیه و چین وجود دارند که میتوانستند برای محافظت از کوبا در برابر تجاوز احتمالی ایالات متحده، اقدامات بیشتری انجام دهند؟
خب، روسیه و چین دوستان بسیار خوب کوبا هستند. آنها صد در صد از کوبا حمایت میکنند، به ویژه در وضعیت اقتصادی کنونی ما. اما سالهای سال است که یاد گرفتهایم توانایی دفاع از کشورمان بر عهده خودمان است. این خود ما هستیم که باید از ملت خود دفاع کنیم. اگر دیگرانی به دفاع از ما بیایند، استقبال میشود، اما میدانیم که اولین مسئولیت متعلق به خودمان است.
با این حال، کوبا همبستگی و حمایت عظیمی از سراسر جهان دارد. اگر امروز به رسانههای اجتماعی بروید، بسیاری از مردم را در کشورهای مختلف اعم از کشورهای اروپایی، ایالات متحده، کشورهای آمریکای لاتین خواهید دید که به خیابانها میآیند، تظاهرات میکنند، از کوبا حمایت میکنند، شعار «دست از کوبا بردارید» سر میدهند و خواستار حمله نکردن به کوبا هستند. و بسیاری از مردم فروتن در سراسر جهان اسنادی را امضا میکنند که میگوید باید از کوبا دفاع کرد. برای ما، این چیزی است که شایسته تحسین است، اینکه چگونه دوستان ما در سراسر جهان موضع و حمایت خود را از کوبا ابراز میکنند.
اما در مورد دفاع نظامی از کوبا، ما به تلاش و توانایی خودمان متکی هستیم. میدانیم که نمیخواهیم هیچ کس دیگری را در این امر درگیر کنیم. همانطور که در طول این گفتوگو اشاره کردید، ما درباره ونزوئلا، ایران و چگونگی تهدید شدن کوبا در حال حاضر صحبت کردهایم. و موضع ما همان است: ما از خود دفاع خواهیم کرد.
روابط دیپلماتیک و استراتژیک کنونی بین ایران و کوبا را چگونه ارزیابی میکنید؟
ما از همان ابتدای انقلاب اسلامی در ۱۹۷۹ روابط دیپلماتیک داشتهایم که اکنون به ۴۷ سال روابط میرسد. در طول این دههها، پیوندهای بسیار نزدیک دیپلماتیک و اقتصادی برقرار کردهایم. ما در عرصه بینالملل از مواضع یکدیگر حمایت کردهایم و از رابطهای واقعاً خوب برخورداریم.
البته، میتواند حتی بهتر هم باشد. به عنوان کشورهایی که سالها تحت تحریم زندگی کردهایم، ایران توانسته ظرفیتی اقتصادی ایجاد کند، راهی برای دور زدن تحریمها و کاهش اثر آنها و پایگاه صنعتی قدرتمندی برای حمایت از توسعه خود ساخته است. این تجربهای است که باید از آن بیاموزیم. ایران نشان داده است که رشد و توسعه حتی تحت تحریم امکانپذیر است، و ما معتقدیم که باید در آینده برای روابط اقتصادی قویتری بین دو کشورمان تلاش کنیم.
پیوندهای ما فراتر از سیاست است. برای بیش از بیست سال، با مؤسسات بیوتکنولوژی ایران، از جمله انستیتو پاستور، همکاری کردهایم. از طریق این مشارکت، موفق به انتقال فناوری برای تولید واکسنهای نجاتبخش شدهایم. ما روی واکسنهای هپاتیت و کووید-۱۹ با هم کار کردهایم، و اکنون در حال توسعه واکسنهایی برای بیماریهای لونت و پنوموکوک هستیم. اینها مثالهای روشنی از آنچه میتوانیم برای منفعت و رفاه مردم خود به دست آوریم، هستند. با این حال، بدون تحریمها، میتوانستیم کارهای بیشتری انجام دهیم.