ایرانیان جهان - از آغاز تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران، نهتنها اهداف اعلامی این عملیات محقق نشده، بلکه شواهد فزایندهای از بنبست راهبردی برای متجاوزان در حال آشکار شدن است.
خبرگزاری مهر، گروه بین الملل: از آغاز تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران، نهتنها اهداف اعلامی این عملیات محقق نشده، بلکه شواهد فزایندهای از بنبست راهبردی و شکستهای میدانی و سیاسی برای طرفهای متجاوز در حال آشکار شدن است. این جنگ که با حملات گسترده و کشتار غیرنظامیان از جمله دانشآموزان بیگناه آغاز شد، بهسرعت ابعاد انسانی، امنیتی و اقتصادی گستردهای پیدا کرده و واکنشهای متفاوتی را در رسانههای بینالمللی برانگیخته است. هرچند آتش بس دو هفته ای حاصل شد و درا دامه هم توسط ترامپ تمدید شد اما هنوز تا پایان واقعی این تجاوز مسیر پیچیده ای در پیش است.
رسانههای جهان هر یک با رویکردهای خاص خود، تلاش کردهاند روایت این جنگ را شکل دهند؛ بررسی این بازتابها میتواند تصویری روشنتر از وضعیت واقعی جنگ و چشمانداز آن ارائه دهد.
رسانه های غربی
بیبیسی در گزارشی از جدیدترین آزمون آتشبس شکننده میان ایران و آمریکا نوشت که دو طرف بار دیگر به تبادل حملات متقابل در خلیج فارس پرداختهاند. بر اساس این گزارش، سنتکام مدعی شد که چهار پهپاد تهاجمی ایران را که به سمت تنگه هرمز پرتاب شده بودند، سرنگون کرده و سپس سایتهای راداری نظارت ساحلی در جنوب ایران را هدف حملات تلافیجویانه قرار داده است.
بیبیسی میافزاید که ایران نیز با شلیک هفت فروند موشک بالستیک به دو پایگاه هوایی آمریکا در کویت و تأسیسات نیروی دریایی آمریکا در بحرین پاسخ داد. سنتکام مدعی رهگیری شش موشک و ناکامی یک فروند دیگر در اصابت به هدف شد. این درگیریها چند روز پس از حمله پهپادی ادعایی ایران به فرودگاه بینالمللی کویت رخ داد که یک کشته و بیش از ۶۰ زخمی بر جای گذاشت. سپاه پاسداران انقلاب اسلامی مسئولیت حمله به فرودگاه را رد کرد و تاکید کرد که خسارات ناشی از «خطای رهگیر موشکی آمریکا» بوده است.
این رسانه انگلیسی همچنین به توقف مذاکرات صلح اشاره کرده و به نقل از سخنگوی وزارت خارجه ایران میافزاید که آمریکا «مدام دیدگاههای خود را تغییر میدهد و مطالبات جدید یا متناقضی را مطرح میکند.» در پایان این گزارش به یک نکته دیپلماتیک جالب توجه اشاره شده است: همزمان با ادامه مناقشه، ایالات متحده برای تیم ملی فوتبال ایران جهت حضور در مسابقات جام جهانی روادید صادر کرده است. این در حالی است که ترامپ تأکید کرده محاصره دریایی بنادر ایران «تا زمان دستیابی به توافق» با قدرت کامل باقی خواهد ماند.
روزنامه گاردین در گزارشی از جدیدترین دور تبادل آتش میان ایران و آمریکا و پیامدهای آن نوشت که بحرین و کویت هدف حملات موشکی و پهپادی ایران قرار گرفتهاند. بر اساس این گزارش، آژیرهای حمله هوایی روز شنبه در بحرین به صدا درآمد و ارتش کویت نیز از رهگیری پهپادها و موشکهای مهاجم خبر داد. سپاه پاسداران انقلاب اسلامی اعلام کرد که پایگاه هوایی علی السالم در بحرین، محل استقرار ناوگان پنجم نیروی دریایی آمریکا، را هدف قرار داده است.
این حملات ساعاتی پس از آن رخ داد که سنتکام مدعی سرنگونی چهار پهپاد ایرانی و حمله به سایتهای راداری نظارت ساحلی ایران در سیریک و جزیره قشم شد. گاردین میافزاید که این رشته حملات متقابل، آتشبس شکننده را تحت فشار قرار داده و تلاشها برای دستیابی به توافق صلح پایدار را با مشکل مواجه ساخته است. برنامه جهانی غذا (WFP) نیز در تحلیل جدید خود هشدار داده که ۴۵ میلیون نفر تا ماه ژوئن ممکن است به دلیل افزایش قیمتهای انرژی و مواد غذایی ناشی از این جنگ، به ناامنی غذایی دچار شوند.
این روزنامه انگلیسی همچنین به تناقضگوییهای ترامپ اشاره میکند. رئیسجمهور آمریکا روز جمعه مدعی شد «وضعیت ایران بسیار خوب پیش میرود»، اما همزمان در مصاحبه با انبیسی اعتراف کرد که ایران هنوز بخشی از توان موشکی خود را حفظ کرده است.
رسانه های عربی و منطقه ای
المیادین در مقاله ای نوشت که دولت ترامپ در برابر ایران به نقطهای حساس رسیده و میان دو گزینه دشوار قرار دارد: پذیرش توافقی که به معنای ناکامی در تحقق اهداف جنگی آمریکا تلقی میشود، یا ادامه جنگی فرسایشی که میتواند به شکست راهبردی واشنگتن منجر شود.
نویسنده میگوید با وجود ادعاهای ترامپ درباره نابودی توان هستهای و نظامی ایران، واقعیت میدان نشان داده که ایران همچنان توانایی مقاومت، حفظ ثبات داخلی و اعمال فشار بر منافع آمریکا و اسرائیل را دارد. از نگاه مقاله، ناتوانی آمریکا در بازگشایی اجباری تنگه هرمز و ورود به مذاکرات غیرمستقیم با میانجیگری پاکستان، نشانهای از برتری نسبی موقعیت مذاکرهای ایران است.
به باور نویسنده، ایران توانسته موضوعات مربوط به برنامه موشکی و روابط منطقهای خود را از دستور مذاکرات خارج کرده و گفتوگوها را بر پایان جنگ متمرکز کند. همچنین پیشنویس تفاهم میان دو طرف شامل کاهش فشارهای اقتصادی و دریایی علیه ایران در برابر تعهد تهران به عدم دستیابی به سلاح هستهای بوده است.
مقاله نقش بنیامین نتانیاهو را عامل اصلی شکست این تفاهم میداند. به اعتقاد نویسنده، نخستوزیر اسرائیل همچنان به دنبال سرنگونی نظام ایران است و با استفاده از نفوذ سیاسی خود در آمریکا، ترامپ را از امضای توافق منصرف کرده است.
در پایان، نویسنده نتیجه میگیرد که ادامه مذاکرات منطقیترین گزینه برای آمریکا و ایران است و آینده منطقه به سرنوشت این گفتوگوها وابسته خواهد بود.
الجزیره در مقاله ای به بررسی تحولات جدید در معماری امنیتی خلیج فارس میپردازد و استدلال میکند که منطقه از یک «چتر امنیتی آمریکایی» به سمت یک نظم چندلایه و پیچیدهتر حرکت میکند. در این چارچوب، رقابت قدرتهای بزرگ (آمریکا، چین و روسیه) باعث شده خلیج فارس به گره مرکزی ژئوپلیتیک جهانی تبدیل شود. همزمان، برخی طرحها تلاش دارند اسرائیل را بهعنوان بازیگری امنیتی و اطلاعاتی در ساختار امنیت منطقهای ادغام کنند.
نویسنده می گوید که این روند میتواند مفهوم امنیت را از «حفاظت مستقل» به «وابستگی فنی و اطلاعاتی» تغییر دهد؛ بهگونهای که کشورهای عربی خلیج فارس در حوزههای دفاع موشکی، اطلاعاتی و حتی تعریف تهدیدها به بازیگران خارجی متکی شوند. چنین وضعی بهتدریج به شکلگیری نوعی «وابستگی مرکب» منجر میشود.
مقاله همچنین به پیامدهای سیاسی و اقتصادی این تغییر اشاره میکند؛ از افزایش احتمال درگیر شدن زیرساختهای حیاتی در تنشهای منطقهای گرفته تا آسیبپذیری سرمایهگذاری و تجارت. از منظر سیاسی، این روند میتواند وحدت شورای همکاری خلیج فارس را تضعیف کرده و آن را به مجموعهای از سیاستهای پراکنده امنیتی تبدیل کند.
در نهایت، نویسنده تأکید میکند که خطر اصلی نه صرفاً تهدید خارجی، بلکه بازتعریف امنیت بهگونهای است که وابستگی به قدرتهای بیرونی را نهادینه کند و تعادل داخلی منطقه را برهم بزند.
رأی الیوم در مقاله ای به بررسی دیدگاهی راهبردی درباره سیاست منطقهای ایران و مفهوم «مقاومت دائمی» یا آنچه در متن «جنگ ابدی» نامیده شده میپردازد. نویسنده معتقد است که ایران پس از تجربه سالها فشار، تحریم و درگیریهای مستقیم و غیرمستقیم، به این نتیجه رسیده که اتکا به توافقهای محدود با آمریکا کارآمد نیست و تنها از طریق بازدارندگی فعال و تداوم مقاومت میتواند از منافع و امنیت خود و متحدانش دفاع کند. در این چارچوب، ترور شهید سلیمانی و حملات مستقیم به برخی اهداف ایرانی بهعنوان نقطه عطفی در تغییر راهبرد تهران معرفی میشود.
مقاله همچنین تأکید میکند که این تغییر صرفاً نتیجه گرایش تندروها نیست، بلکه حاصل اجماع نسبی در ساختار قدرت ایران برای حفظ انسجام داخلی و مقابله با فشار خارجی است. بر اساس این تحلیل، محور مقاومت با ایجاد پیوند میان جبهههای مختلف منطقهای تلاش میکند مانع از توافقهای جداگانهای شود که به تضعیف متحدانش بینجامد.
در ادامه، نویسنده این وضعیت را نوعی «جنگ سرد فعال» توصیف میکند که در آن نه صلح پایدار شکل گرفته و نه جنگ تمامعیار رخ داده است. به باور او، این شرایط به ایران امکان میدهد موقعیت منطقهای خود را تثبیت کند. در پایان نیز تأکید میشود که راهبرد مقاومت، هرچند پرهزینه است، اما در نهایت میتواند به ایجاد توازن جدید منطقهای و پایان اشغال و مداخلات خارجی منجر شود.
رسانه های چین و روسیه
روزنامه «چاینا دیلی» چین در گزارشی با عنوان «درگیریهای جدید آتشبس شکننده ایران و آمریکا را تحت فشار قرار داده است» نوشت که تشدید دوباره تنشهای نظامی و اختلافات سیاسی، روند مذاکرات برای پایان دادن به جنگ را با چالشهای تازهای روبهرو کرده است. به گزارش این روزنامه، در حالی که مقامهای ایرانی از نبود پیشرفت ملموس در گفتوگوهای پایان جنگ سخن میگویند، دونالد ترامپ همچنان نسبت به دستیابی به توافق ابراز خوشبینی کرده است.
این گزارش با اشاره به تصویب طرحی در مجلس نمایندگان آمریکا برای پایان دادن به مشارکت نظامی این کشور در جنگ، آن را نشانهای از افزایش فشارهای داخلی بر دولت ترامپ دانسته است. هرچند این مصوبه جنبه نمادین دارد و در صورت تصویب نهایی نیز رئیسجمهور میتواند آن را وتو کند، اما از شکافهای سیاسی در واشنگتن حکایت دارد.
چاینا دیلی همچنین به حمله پهپادی به فرودگاه بینالمللی کویت و تبادل اتهامات میان تهران و واشنگتن درباره مسئولیت این حادثه اشاره کرده است. ایران هرگونه نقش در این حمله را رد کرده و در مقابل، آمریکا را به تشدید تنشها از طریق اقدامات نظامی متهم کرده است.
در بخش دیگری از گزارش، به هشدار عباس عراقچی درباره پیامدهای هرگونه حمله اسرائیل به لبنان پرداخته شده است. وی تأکید کرده که چنین اقدامی میتواند به ازسرگیری کامل جنگ منجر شود. چاینا دیلی همچنین ادامه درگیریها میان اسرائیل و حزبالله را یکی از موانع اصلی دستیابی به آتشبس پایدار در منطقه ارزیابی کرده و نوشته است که تحولات لبنان به طور مستقیم بر روند مذاکرات ایران و آمریکا تأثیر میگذارد.
خبرگزاری تاس روسیه در گزارشی به نقل از مجله آمریکایی «نیروهای هوافضا» نوشت که حمله موشکی ایران به پایگاه العدید قطر در جریان جنگ اخیر، خسارت سنگینی به مرکز عملیات هوایی مشترک آمریکا وارد کرده و این مرکز راهبردی را از مدار فعالیت خارج ساخته است.
بر اساس این گزارش، مرکز عملیات هوایی مشترک (CAOC) که طی بیش از دو دهه بهعنوان قلب فرماندهی و کنترل عملیات هوایی آمریکا در خاورمیانه شناخته میشد، در حملات موشکی ایران هدف قرار گرفت. به نوشته مجله «نیروهای هوافضا»، اگرچه این مرکز پیش از حمله تخلیه شده بود و تلفات انسانی در پی نداشت، اما میزان خسارت وارده به حدی بوده که ادامه فعالیت آن با ابهام روبهرو شده است.
این گزارش میافزاید فرماندهی عملیات نظامی آمریکا پیش از حمله به پایگاه هوایی شاو در ایالت کارولینای جنوبی منتقل شده بود و عملیات نظامی علیه ایران نیز از همان محل هدایت میشد. با این حال، از کار افتادن مرکز فرماندهی العدید، یکی از مهمترین زیرساختهای نظامی آمریکا در منطقه را تحت تأثیر قرار داده است.
تاس با اشاره به نقش محوری این مرکز در هدایت عملیات نظامی آمریکا در افغانستان، عراق، سوریه و سایر مناطق خاورمیانه گزارش داد که العدید همچنین از طریق یک خط ارتباطی ویژه با پایگاه حمیمیم روسیه در سوریه در ارتباط بود تا از وقوع درگیریهای ناخواسته میان نیروهای دو کشور جلوگیری شود.
به نوشته مجله «نیروهای هوافضا» ، آسیبپذیری پایگاه العدید در برابر حملات موشکی ایران و نزدیکی آن به خاک ایران، اکنون بحثهایی را در محافل نظامی آمریکا درباره انتقال دائمی این مرکز به داخل خاک آمریکا یا ایجاد ساختار جایگزین برای آن برانگیخته است. این گزارش تأکید میکند که ابعاد خسارت واردشده به این مرکز تاکنون کمتر در رسانههای آمریکایی مورد توجه قرار گرفته بود.