ایرانیان جهان - فارس / بورس تهران با رشد ۷.۳ درصدی شاخص کل، بهترین هفته خود در ۱۰ هفته اخیر را ثبت کرد و تا ارتفاع ۶ میلیون و ۳۸۶ هزار واحد پیش رفت.
هفته نخست شهریور برای بورس تهران با ثبت چند رکورد به پایان رسید. شاخص کل که چهارشنبه ۲۸ مرداد در محدوده ۵ میلیون و ۹۵۲ هزار واحد قرار داشت، طی پنج روز معاملاتی بیش از ۴۳۴ هزار واحد افزایش یافت و در پایان چهارشنبه ۴ شهریور به ۶ میلیون و ۳۸۶ هزار و ۵۷۶ واحد رسید.بازده ۷.۳ درصدی حاصل این حرکت، بهترین عملکرد هفتگی شاخص کل در ۱۰ هفته اخیر محسوب میشود.اهمیت این صعود زمانی بیشتر میشود که رفتار شاخص هموزن نیز در کنار آن قرار گیرد.
هموزن حدود ۶.۹ درصد افزایش یافت و ششمین هفته مثبت متوالی خود را پشت سر گذاشت؛ در حالی که شاخص کل برای پنجمین هفته پیاپی سبز ماند. بنابراین برخلاف برخی دورههای صعود که چند نماد شاخصساز بار اصلی رشد را بر دوش میکشیدند، این بار بخش وسیعتری از بازار در حرکت صعودی مشارکت داشته است.همزمان بازارهای موازی نیز آرام نبودند. دلار آزاد تا حوالی ۲۰۰ هزار تومان بالا رفت و افزایش اونس جهانی، بازار طلا و سکه را نیز صعودی کرد. به این ترتیب سؤال مهم بازار این است که چرا در شرایطی که ارز و طلا نیز در حال رشد هستند، بورس نهتنها از حرکت بازنمانده، بلکه یکی از بهترین هفتههای ماههای اخیر خود را رقم زده است.
۴۳۴ هزار واحد در پنج روز؛ بورس بدون روز قرمز
بررسی معاملات هفته نشان میدهد شاخص کل در تمام روزهای معاملاتی افزایش یافت.بیشترین شتاب صعود نیز در روزهای پایانی هفته مشاهده شد؛ بهطوری که چهارشنبه شاخص کل با جهش بیش از ۱۶۲ هزار واحدی معادل ۲.۶۱ درصد، یکی از قدرتمندترین روزهای هفته را ثبت کرد. در همین روز ۸۶۲ نماد مثبت و تنها ۷۷ نماد منفی بودند. این رفتار اهمیت زیادی دارد. معمولاً پس از عبور شاخص از مرزهای روانی بزرگ، بخشی از معاملهگران اقدام به شناسایی سود میکنند و عرضه افزایش مییابد.اما بازار در هفته گذشته توانست هم از مرز ۶ میلیون واحد عبور کند و هم حرکت خود را تا کانالهای ۶.۲ و ۶.۳ میلیون واحد ادامه دهد.در واقع شاخص در مدت کوتاهی چند مقاومت روانی را پشت سر گذاشته است. همین سرعت حرکت، اگرچه قدرت تقاضا را نشان میدهد، اما طبیعتاً حساسیت بازار به عرضه و شناسایی سود را نیز افزایش خواهد داد.
۹.۴ همت پول تازه؛ سوخت اصلی صعود از کجا آمد؟
شاید مهمتر از رشد ۷.۳ درصدی شاخص، اتفاقی باشد که در سمت نقدینگی افتاده است. در مجموع هفته حدود ۹.۴ هزار میلیارد تومان پول حقیقی وارد بازار شد.این عدد برای ارزیابی کیفیت صعود اهمیت زیادی دارد. افزایش شاخص بدون افزایش معاملات و ورود سرمایه میتواند حاصل حرکت محدود چند سهم بزرگ باشد؛ اما زمانی که صعود قیمت با ورود قابل توجه پول حقیقی همراه میشود، میتوان گفت مشارکت سرمایهگذاران در حرکت بازار گستردهتر شده است.این اتفاق ادامه روندی است که از مرداد آغاز شده بود. بورس تهران در مرداد حدود ۲۴ درصد رشد کرد و در مجموع ماه حدود ۳۳.۷ همت سرمایه حقیقی جذب شد. شاخص هموزن نیز در مرداد ۲۷ درصد افزایش یافت و جالبتر اینکه در تمام ۱۹ روز معاملاتی این ماه حتی یک روز منفی نداشت.بنابراین هفته گذشته را نمیتوان یک جهش کاملاً منفرد دانست؛ بازار چند هفته است که در حال جذب نقدینگی و بازسازی بخشی از اعتماد ازدسترفته سرمایهگذاران است.
دلار ۲۰۰ هزار تومانی این بار رقیب بورس نشد
در همین هفته اتفاق مهم دیگری نیز رخ داد. دلار آزاد به محدوده ۲۰۰ هزار تومان رسید. در شرایط عادی افزایش نرخ ارز میتواند بخشی از نقدینگی را از بازار سهام خارج و به بازار ارز هدایت کند، اما ساختار بورس ایران باعث میشود رابطه دلار و سهام پیچیدهتر باشد.بخش بزرگی از ارزش بازار بورس تهران متعلق به شرکتهای پتروشیمی، فلزی، معدنی، پالایشی و سایر بنگاههایی است که درآمد آنها بهطور مستقیم یا غیرمستقیم با ارز ارتباط دارد. افزایش پایدار نرخ ارز میتواند انتظارات سرمایهگذاران از درآمد و سود اسمی این شرکتها را افزایش دهد.از این منظر، دلار ۲۰۰ هزار تومانی برای بورس فقط یک بازار رقیب نیست؛ همزمان میتواند یکی از متغیرهای تجدید ارزیابی ارزش اسمی داراییها و سودآوری برخی شرکتها باشد. البته میزان اثرگذاری آن به نرخهای تسعیر شرکتها، سیاست ارزی، هزینه مواد اولیه و قیمتهای جهانی بستگی دارد و نمیتوان رشد دلار آزاد را مستقیماً معادل رشد سود شرکتها دانست.
طلا هم رکورد زد؛ اما پول از بورس فرار نکرد
بازار طلا نیز هفته پرقدرتی داشت. طبق ارقام منتشرشده، هر گرم طلای ۱۸ عیار به حدود ۲۱ میلیون و ۹۰۰ هزار تومان و سکه امامی به حدود ۲۱۷ میلیون تومان رسید. نیمسکه و ربعسکه نیز به ترتیب در حوالی ۱۱۱ و ۶۰ میلیون تومان قیمتگذاری شدند.نکته قابل توجه این است که رشد همزمان ارز و طلا مانع ورود سرمایه به بورس نشده است. این وضعیت با دورههایی که افزایش دلار به خروج سریع پول از سهام منجر میشد تفاوت دارد.یک توضیح احتمالی، تغییر محاسبات بازده مورد انتظار سرمایهگذاران است. اگر معاملهگر تصور کند بخشی از اثر افزایش ارز هنوز در قیمت سهام شرکتهای بورسی منعکس نشده، به جای خرید مستقیم دلار ممکن است سهام دلاری یا داراییمحور را انتخاب کند؛ بهویژه اگر ارزشگذاری آنها نسبت به بازارهای موازی جذاب ارزیابی شود.
صعود هموزن مهمتر از رکورد شاخص کل؟
یکی از امیدوارکنندهترین بخشهای آمار هفته، رشد ۶.۹ درصدی شاخص هموزن است. فاصله بازده هموزن با رشد ۷.۳ درصدی شاخص کل بسیار محدود بوده و این موضوع از فراگیری نسبی تقاضا حکایت دارد.در آخرین روز معاملاتی هفته نیز ۹۲ درصد نمادهای بورسی مثبت بودند. از سوی دیگر، گروههای نفتی، بانکی و فلزی جزو صنایع دارای بیشترین ورود سرمایه بودند.بنابراین صعود فعلی هنوز ویژگی یک بازار کاملاً تکسهمی یا صرفاً شاخصساز را نشان نمیدهد. اگر این وضعیت ادامه پیدا کند و ارزش معاملات نیز در سطوح بالا باقی بماند، احتمال چرخش نقدینگی میان صنایع مختلف بیشتر خواهد شد.
بورس وارد منطقه بیخطر نشده است
با وجود این ارقام، رشد سریع چند هفته اخیر خود یک ریسک جدید ایجاد کرده است. شاخص کل تنها در مرداد ۲۴ درصد افزایش یافته و از ابتدای سال تا پایان مرداد بازده آن به حدود ۶۳ درصد رسیده بود.پس از چنین حرکتی، افزایش عرضه و شناسایی سود نه اتفاقی غیرعادی، بلکه بخشی طبیعی از رفتار بازار است. بنابراین منفی شدن چند روز معاملاتی، اگر با خروج سنگین نقدینگی و کاهش شدید ارزش معاملات همراه نباشد، لزوماً به معنای پایان روند صعودی نخواهد بود.متغیر مهمتر، رفتار پول است. اگر شاخص در محدودههای فعلی نوسان کند اما پول حقیقی در بازار باقی بماند و معاملات پرحجم ادامه پیدا کند، میتوان اصلاح احتمالی را بیشتر استراحت بازار تلقی کرد. اما ترکیب افت شاخص، کاهش ارزش معاملات و خروج مستمر سرمایه حقیقی میتواند علامت متفاوتی باشد.
آزمون اصلی بورس تازه شروع شده است
مجتبی دانشی، کارشناس بازار سرمایه در گفتوگو با خبرنگار اقتصادی خبرگزاری فارس درباره وضعیت معاملات گفت: رشد ۷.۳ درصدی شاخص کل به تنهایی مهم نیست؛ آنچه کیفیت این صعود را افزایش میدهد، همراهی شاخص هموزن و ورود پول حقیقی است. وقتی شاخص کل و هموزن تقریباً همزمان حرکت میکنند، میتوان گفت تقاضا در بخش گستردهتری از بازار حضور دارد.وی افزود: افزایش نرخ ارز نیز برای بورس یک شمشیر دولبه است. از یک طرف میتواند ارزش اسمی درآمدها و داراییهای شرکتها را افزایش دهد، اما از طرف دیگر اگر به افزایش تورم و نرخ بهره منجر شود، نرخ تنزیل بازار را بالا میبرد. بنابراین دلار بالاتر الزاماً به معنای بورس بالاتر نیست.این کارشناس ادامه داد: بعد از چند هفته رشد متوالی، بازار وارد مرحلهای میشود که توان جذب عرضه اهمیت بیشتری پیدا میکند. اگر در روزهای منفی احتمالی، ارزش معاملات بالا باقی بماند و خروج سنگین پول رخ ندهد، میتوان گفت روند هنوز از پشتوانه نقدینگی برخوردار است.
هفتهای که بورس دوباره خودش را به گزینه سرمایهگذاری تبدیل کرد
کارنامه هفته گذشته فقط با عدد ۷.۳ درصد خلاصه نمیشود. پنج هفته صعود متوالی شاخص کل، شش هفته رشد شاخص هموزن، ورود حدود ۹.۴ همت پول حقیقی و فراگیر بودن تقاضا چهار نشانهای هستند که کیفیت حرکت اخیر را نسبت به یک جهش صرفاً شاخصی بالاتر بردهاند.نکته مهمتر اینکه این اتفاق در شرایطی رخ داده که دلار به محدوده ۲۰۰ هزار تومان رسیده و طلا و سکه نیز صعود کردهاند. بورس در چنین محیطی نهتنها نقدینگی را به بازارهای رقیب واگذار نکرده، بلکه توانسته سرمایه جدید جذب کند.اکنون اما مرحله دشوارتر آغاز میشود. بورس دیگر نیاز ندارد ثابت کند توان صعود دارد؛ باید ثابت کند توان حفظ پول پس از صعود را هم دارد. رفتار نقدینگی در اصلاحهای احتمالی هفتههای آینده میتواند مهمترین آزمون برای تشخیص پایداری موج صعودی اخیر باشد.