ایرانیان جهان - تحولات میدانی روزهای اخیر در جبهه یمن نشان میدهد که کج فهمی سیاسی عربستان در اصرار بر ادامه قمار باخته برابر صنعا، ریاض را با خسارتهای بیسابقهای مواجه کرده است.
گروه بین الملل، خبرگزاری مهر: با وجود اینکه انصارالله یمن از اوایل ماه جاری سطح تنش مستقیم علیه عربستان را کاهش داده و هدف قرار دادن زیرساختهای عربستان، به ویژه تأسیسات نفتی این کشور را معلق کرده و از حمله به کشتیهای مرتبط با عربستان در دریای سرخ و بابالمندب خودداری کرده بود، اما ریاض بار دیگر هجمه گستردهای را در تقابل با صنعا آغاز کرده و در حال تأمین پوشش هوایی برای گروههای حامی خود در جبهههای داخلی یمن است که شعلههای درگیری در آنها رو به افزایش است.
به نظر میرسد میانجیگریهایی که زمینهساز تصمیم انصارالله برای ورود به یک آرامش غیررسمی بود و از طریق کانالهای مختلف از جمله عمان، ترکیه، مصر و حتی چین دنبال میشد، پیشرفتی حاصل نکرده است و ریاض همچنان بر روی راهبرد «تعلل در پاسخگویی به مطالبات صنعا» پافشاری میکند.
چرا عربستان بار دیگر جبهه یمن را فعال کرد؟
روزنامه لبنانی الاخبار در این رابطه مینویسد که ورود مستقیم عربستان به خط مقدم نبردهای جاری در یمن نشان میدهد که ریاض همچنان بر این باور است که میتواند تراز قدرت را در این جبهه به سود خود و متحد آمریکاییاش تغییر دهد، که این امر تأثیر مستقیمی بر موازنههای گسترده قدرت جنگی در منطقه خواهد داشت.
عربستان علاوه بر تأمین پوشش هوایی برای گروههای وابسته به خود، به صورت مستقیم و از طریق افسران خود عملیاتهای نظامی را در جبهههای مختلف رهبری کرده و تدارکات لجستیک و تسلیحات را به طور مستقیم از طریق مرزهای دو کشور تأمین میکند. ریاض مانند گذشته تلاش میکند درگیری میان خود و صنعا را به یک جنگ داخلی یمنی تبدیل کند و با جدیت در حال تلاش برای متحد کردن صفوف نیروهای وابسته به خود در ورود به جنگ است.
تحولات میدانی یمن
با این وجود، همزمان با پیشروی نیروهای صنعا به سمت مشارف منطقه «ذوباب» در نزدیکی تنگه بابالمندب و بازپسگیری کنترل بازار «الیتمه» در جنوب استان «الجوف» در شرق یمن، سرتیپ «یحیی سریع»، سخنگوی این نیروها، از عملیات گسترده نیروهای مسلح یمن علیه مواضع و تاسیسات عربستان سعودی خبر داد که منجر به توقف فعالیت تعدادی از تاسیسات انرژی و زیرساختهای عربستان شد.
در جبهه میدانی، نیروهای صنعا دیروز به سمت منطقه «ذوباب» در نزدیکی تنگه بابالمندب پیشروی کرده و موفق به کنترل دهها پایگاه نظامی متعلق به گروههای مسلح وابسته به عربستان در منطقه «الوازعیه» در شرق شهر ساحلی «المخا»، پایگاه اصلی گروههای طارق صالح شدند. در مقابل، منابع محلی اعلام کردند که جنگندههای عربستانی عصر دیروز، در مناطق درگیری در «الوازعیه» و «موزع»، در تلاش برای ممانعت از پیشروی نیروهای مسلح یمن، مجموعهای از حملات هوایی را اجرا کردند.
در استان «البیضاء» نیروهای صنعا موفق به بازپسگیری تعدادی از مواضعی شدند که پیشتر عناصر سلفی وابسته به ریاض در منطقه «الزاهر» کنترل آنها را به دست گرفته بودند. در همین حال، درگیریهایی میان نیروهای صنعا و گروههای سلفی که از سمت مناطق «یافع» جنوبی در منطقه «ذی ناعم» آمده بودند، رخ داد. در همین استان، گروههای منتسب به عربستان تلاش کردند جبهه «المحلل» و «عقبه ثره» را وارد جنگ کنند که این تلاشها ناکام ماند.
اما در جبهه «الجوف»، یک منبع میدانی تأکید کرد که یمنی ها موفق به سرکوب تلاش نیروهای وابسته به دشمن سعودی برای نفوذ به منطقه بازار الیتمه در منطقه خب والشعف شده است. در همین حال، تلویزیون رسمی صنعا گزارش داد که نیروهای مسلح عملیاتهای گسترده دور زدن و محاصره نیروهای نفوذی را اجرا کردند که منجر به سیطره کامل بر بازار الیتمه و تمامی مناطقی شد که گروههای سعودی به آن نفوذ کرده بودند. آنها در این عملیات دهها خودرو و تجهیزات نظامی متعلق به دشمن را تخریب کردند. همچنین، درگیریها در اطراف پایگاه «الحنجر» و مناطق «اللبنات» در صحرای الجوف ادامه یافت، بدون آنکه طرفهای وابسته به عربستان بتوانند پیشروی کنند.
تبلیغات رسانهای برای سرپوش گذاشتن بر شکست نظامی
ریاض همزمان در مسیر رسانهای و تبلیغاتی، برای تقویت انسجام جبهه داخلی گروههای وابسته به خود و مهار شکافهای موجود میان آنها گام برمیدارد تا توانایی آنها را برای ادامه نبرد تضمین کند. در این چارچوب، رسانههای عربستانی و حوزه خلیج فارس برخی تحولات میدانی را که میتواند به سود اردوگاه دولت عدن باشد، بزرگنمایی میکنند؛ که به نظر میرسد این رفتار تبلیغاتی برای ترمیم شکافهای روحی ناشی از فروپاشی جبههها در یک بازه زمانی کوتاه صورت میگیرد.
پوشش رسانهای عربستان و کشورهای حوزه خلیج فارس از این منظر حول دو محور میچرخد: نخست، انتشار تصاویر کاروانهای خودروهای نظامی و نیروهای کمکی در حال حرکت به سمت جبههها، به قصد تقویت تصویر «برتری» میدانی؛ و دوم، معرفی بازپسگیری منطقه «حیس» در استان حدیده به عنوان یک تحول میدانی خطرناک؛ در حالی که این منطقه هدف نیروهای صنعا نبوده و آنها اصلاً وارد آن نشده بودند، بلکه انصارالله به سمت کوه «درباس» در آن منطقه پیشروی کرده و آن را تصرف کردهاند.
در مقابل، انصارالله در برخورد با وقایع نبرد، سطح مشخصی از رازداری رسانهای را حفظ کرده و به انتشار بیانیههای کوتاهی درباره سرنگونی پهپادهای شناسایی عربستان در جبههها یا اعلام عملیاتهای هدف قرار دادن تأسیسات آرامکو در مناطق مختلف عربستان، بسنده کرده است.
از سوی دیگر، تا این لحظه به نظر میرسد عربستان، با وجود تشدید تسلط خود بر استانهای جنوبی، نتوانسته اراده سیاسی کامل خود را بر تشکلهای نظامی که مدتها با امارات پیوند داشتهاند تحمیل کند یا آنها را بهطور قاطع به مشارکت در جنگ وادارد. طبق گزارش رسانههای محلی، افسران سعودی با رهبران چندین محور نظامی در جنوب جلساتی داشتهاند که در آن این رهبران با دو گزینه روبرو شدهاند: یا ورود به نبرد در سمت شمال، یا مواجهه با پیامدهای عدم مشارکت از جمله قرار گرفتن در زمره دشمنان ریاض و قطع حقوق و دستمزدهای نیروهایشان.
مواضع آمریکا نسبت به تشدید بحران
در خصوص مواضع آمریکا نسبت به تحولات منطقه باید گفت که با وجود اهمیت استراتژیک نبرد غربی تعز بهویژه به دلیل ارتباط آن با گذرگاههای منتهی به ساحل غربی و تنگه بابالمندب، تحرکات واشنگتن در سطح مستقیم همچنان محدود است و تا این لحظه عمدتاً به فعالیتهای دیپلماتیک «نیل هوپ»، کاردار جدید آمریکا در یمن و دیدارهای او با مقامات دولت عدن و «شورای ریاست جمهوری» محدود شده است. به نظر میرسد آمریکا تصمیم گرفته است مدیریت رویارویی زمینی را در این مرحله به متحدان محلی و منطقهای خود واگذار کند و پیامدهای آن را بر امنیت کشتیرانی و منافع آمریکا زیر نظر بگیرد تا پیش از مداخله، در لحظات حساس وارد عمل شود.
طبق بیانیههای سفارت آمریکا و دولت عدن، «هوپ» تحولات نبرد را با دقت دنبال میکند و سلسله نشستهای سطح بالایی را برای بحث درباره «راههای تقویت همکاریهای امنیتی، کاهش نفوذ ایران و مبارزه با تهدیداتی که خطوط کشتیرانی بینالمللی در دریای سرخ و حوالی بابالمندب را هدف قرار میدهند» برگزار کرده است. سفارت آمریکا در آغاز به کار هوپ در ماه اوت اعلام کرده بود که اولویتهای سفیر جدید شامل «حفاظت از آزادی دریانوردی در دریای سرخ، مبارزه با تروریسم و تضمین امنیت شرکای ایالات متحده» است. فارغ از سطح درگیری فعلی آمریکا در این نبرد، آنچه قطعی است این است که واشنگتن از هیچ تلاشی برای تغییر موازنههای قدرت در یمن به نفع متحدان خود دریغ نخواهد کرد تا بتواند در کشمکش مستمر خود با تهران که نتایج آن تاکنون موفقیتی برای آمریکا نداشته است، از آن بهره ببرد.