ایرانیان جهان - شرق /متن پیش رو در شرق منتشر شده و بازنشرش در آخرین خبر به معنای تاییدش نیست
سونیتا سراب‌پور| در آگوست ۲۰۲۵، رسانه Al-Monitor گزارشی درباره ایران منتشر کرد که در آن از راننده‌ای به نام فرشاد روایت می‌کند؛ راننده تاکسی اینترنتی که می‌گفت هفته‌ها به‌دلیل اختلال GPS عملا نتوانسته کار کند و بخش زیادی از وقتش را در خیابان‌ها سرگردان بوده است. همان گزارش به کاهش ۱۵درصدی کاربران فعال روزانه نشان و افت ۲۰درصدی فعالیت مسیریابی آن اشاره می‌کند.
در آوریل ۲۰۲۶، رسانه Rest of World هم از رانندگان پیک در کشورهای حاشیه خلیج فارس نوشته که به‌جای نقشه، به حافظه، نشانه‌های خیابانی و تماس تلفنی با مشتری متوسل شده‌اند. این گزارش نشان می‌دهد خطای GPS فقط مسیر را تغییر نمی‌دهد؛ سیستم تخصیص سفارش، زمان تحویل و عملکرد عملیات لجستیک را هم تحت تأثیر قرار می‌دهد.
در گفت‌وگوی «شرق» با یک زن صیاد در جنوب کشور، او هم می‌گوید بیش از یک سال است که نتوانسته صید خوبی داشته باشد. او تأکید می‌کند به دلیل اختلال شدید GPS، بیش از ۱۰ روز است صیادان نتوانسته‌اند به دریا بروند.
اینها فقط بخشی از روایت آدم‌هایی است که زندگی آنها به GPS وابسته است و اختلال بیش از یک سال، زندگی و درآمدشان را تحت تأثیر قرار داده است. اختلال در سامانه‌های موقعیت‌یابی ماهوارهای در ایران پدیده تازه‌ای نیست؛ اما از زمان جنگ ۱۲روزه شدت بیشتری پیدا کرد، پس از جنگ ۴۰روزه نیز ادامه یافت و حالا در آبان ۱۴۰۵، همچنان اثر آن در زندگی روزمره شهروندان و فعالیت برخی کسب‌وکارها دیده میشود. مسئله فقط این نیست که نقشه مسیر را اشتباه نشان می‌دهد. در اقتصادی که بخشی از خدمات حمل‌ونقل، ارسال کالا و جابه‌جایی مسافر بر پایه موقعیت مکانی کار می‌کند، خطا در تشخیص موقعیت می‌تواند زنجیره‌ای از تصمیم‌های اشتباه را به دنبال داشته باشد؛ از انتخاب راننده و محاسبه زمان رسیدن تا تحویل سفارش و محاسبه هزینه سفر. به این ترتیب، اختلالی که در ظاهر در دریافت سیگنال اتفاق می‌افتد، در عمل به زمان و درآمد نیروی کاری منتقل میشود که باید با همان ابزار مختل‌شده کار کند.
نقطه آبی که گم شده است
نقطه آبی‌رنگ روی نقشه، برای سال‌ها نشانه‌ای از اطمینان موقعیت بود؛ راهنمایی که قرار بود به آدم‌ها بگوید کجا هستند، راننده را به مسافر می‌رساند، پیک را به مبدأ و مقصد هدایت می‌کرد و مسیر حرکت در شهر و دریا را قابل پیش‌بینی‌تر می‌کرد. اما حالا چندین ماه است که این نقطه آبی‌رنگ موقعیت در نقشه، درست آدم‌ها و مکان‌ها را نشان نمی‌دهد. وزارت ارتباطات در یک سال گذشته اعلام کرده است اختلالات GPS به‌دلیل ملاحظات حضور احتمالی پهپادها و حفاظت از شهروندان است. این گفته در حالی است که سال گذشته در جریان جنگ ۱۲روزه احسان چیت‌ساز، معاون اقتصاد دیجیتال وزیر ارتباطات، تصویری از یک پهپاد ردگیری‌شده در قم را در اینستاگرامش منتشر کرد و خبر داد این پهپاد ساقط‌شده حامل مودم ماهوارهای پیشرفته آمریکایی بوده است که امکان اتصال به شبکه جهانی ماهوارهای Iridium را فراهم می‌کند. آن‌طورکه چیت‌ساز نوشت، برخلاف GPS که فقط برای مکان‌یابی است، Iridium یک شبکه ارتباطی کامل برای صوت، داده و پیام‌رسانی محسوب میشود. او در ادامه نوشت: «پیام روشن است: دشمن فقط به اینترنت شبکه داخلی اکتفا نمی‌کند». با وجود اینکه برخی کارشناسان و مقامات دولتی به شکل غیرمستقیم اعلام کرده‌اند اختلال در GPS نمی‌تواند پهپادها و دیگر تجهیزات دشمن را گمراه کند، با این حال ۲۰ ماه است این سرویس در کشور اختلال دارد و بیشتر از همه مردم عادی و کسب‌وکارها را در پیداکردن مسیرشان گمراه می‌کند.
«زهرا» از جمله افرادی است که به دلیل بدمسیربودن خانه تا محل کار، ترجیح می‌دهد از ماشین شخصی خود برای رفت و آمد استفاده کند. او به «شرق» از تجربه بیش از یک سال گذشته از مسیریابی در شهر می‌گوید: «نقشه همیشه موقعیت مرا نزدیک دهکده‌ای نشان می‌دهد که اساسا نمی‌دانم کجاست. اگر مسیر را بدانم که به‌راحتی می‌روم، اما اگر مسیر را نشناسم آنجاست که به مشکل اساسی می‌خورم». زهرا می‌گوید از آن افرادی است که به قول خودش در جغرافیا ضعیف است و حتی آن موقع هم که نقشه درست کار می‌کرد، ممکن بود مسیرش را گم کند. او تأکید می‌کند تلفنی از طریق همسرش مسیر را در غیاب GPS پیدا می‌کند. به گفته او یکی دیگر از اثرات اختلال در GPS مصرف بالای بنزین است: «وقتی نمی‌توانید از نقشه استفاده کنید، مجبورید راه‌های مختلف را امتحان کنید، ممکن است در مسیر گم شوید و این یعنی استفاده بیش از نیاز از بنزین».
برای راننده‌های تاکسی اینترنتی، اختلال GPS فقط به معنای اشتباه نشان‌دادن یک نقطه روی نقشه نیست. مسئله از همان لحظه‌ای شروع میشود که راننده سفر را قبول می‌کند و نمی‌تواند مطمئن شود مسافر دقیقا کجاست. گاهی نقطه مبدأ چند خیابان جابه‌جا نمایش داده میشود؛ گاهی خودرو روی نقشه ثابت می‌ماند، در حالی که در حال حرکت است و گاهی مسیر درست تا میانه راه نشان داده میشود و درست در لحظه‌ای که راننده باید تغییر مسیر بدهد، نقشه از کار می‌افتد. یکی از رانندگان این ناوگان به «شرق» توضیح می‌دهد GPS گاهی در ابتدای مسیر درست کار می‌کند اما در میانه راه یا نزدیک مقصد، جهت‌یابی از کار می‌افتد. او می‌گوید: «شرایط مثل زمانی شده که در آژانس کار می‌کردیم. در هر سفر بارها گم می‌شوم و مجبورم تلفنی آدرس بگیرم یا از عابران کمک بخواهم». راننده دیگری نیز اعلام می‌کند نقشه مرتب از مسیر خارج میشود و تنظیم دستی موقعیت‌یاب‌های ایرانی مانند «نشان» هم پایدار نیست. این بازگشت به «روش سنتی» فقط یک تعبیر نیست. وقتی نقشه نمی‌تواند محل دقیق مسافر را پیدا کند، راننده دوباره مجبور میشود همان کاری را انجام دهد که پیش از تاکسی‌های اینترنتی انجام می‌شد: تلفن را بردارد، از مسافر نشانی بگیرد، نام خیابان و کوچه را بپرسد، از تابلوهای شهری کمک بگیرد و اگر هیچ‌کدام جواب نداد، از رهگذری که منطقه را می‌شناسد سؤال کند. یکی دیگر از رانندگان می‌گوید در بسیاری از مواقع مسافر تصور می‌کند راننده هنوز چند خیابان با مبدأ فاصله دارد، درحالی‌که راننده می‌گوید به محل رسیده است. در این بین هم مسافر عصبانی میشود و هم راننده. به گفته او بیش از یک سال است که نقطه‌ای که باید روی نقشه به‌درستی نمایش داده شود با موقعیت واقعی دیگری تطابق ندارد؛ نتیجه هم تماس‌های مکرر، سوءتفاهم، لغو سفر و گاهی درگیری میان راننده و مسافر است.
این اختلال برای راننده‌ای که درآمدش مستقیم به تعداد سفرهای روزانه وابسته است، هزینه سنگینی دارد. هر بار دورزدن اضافه، هر دقیقه‌ای که برای پیداکردن مبدأ تلف میشود و هر سفری که به دلیل پیدانکردن مسافر لغو میشود، در کنار از دست رفتن بنزین و استهلاک ماشین، بخشی از زمان کاری اوست که بدون درآمدی از دست رفته می‌رود. یکی از رانندگان به «شرق» می‌گوید گاهی این قدر این اختلال شدید میشود که ممکن از ساعت ۱۲ تا ۶ عصر سه مسافر را هم به مقصد نرساند. به گفته او درآمدش از سال گذشته با شروع جنگ ۱۲روزه تا الان و پشت سر گذاشتن جنگ ۴۰روزه به‌شدت کاهش داشته است. بسیاری فکر می‌کردیم با آتش‌بس حداقل کمی از اختلال‌ها در GPS کم شود، اما چنین نشده است. گزارش‌ها همچنان از اختلال گاه و بیگاه GPS در نقاط مختلف حکایت دارد، تا جایی که خبرگزاری فرانسه در گزارشی از تبدیل‌شدن خیابان‌های تهران به «هزارتویی گیج‌کننده» برای رانندگان تاکسی‌های اینترنتی خبر داد. یک راننده ۳۵ساله در این گزارش گفته است: «چندین هفته است نمی‌توانم کار کنم. اکثر وقت من صرف پرسه‌زنی‌های بی‌وقفه میشود».
در کنار مردم عادی، مسافران، رانندگان تاکسی و پیک گروه کمتر دیده‌‌شده‌ای هم هستند که از اختلال GPS صدمه و خسارت می‌بینند. این گروه صیادانی هستند که روزی خود را با گرفتن ماهی از دریا تأمین می‌کنند. با «لیلا» در اکسپلور اینستاگرام آشنا شدم. در صفحه‌اش ویدئوهایی از قایقی که در آب‌های جنوب انداخته و در آن روی آب پرسه می‌زند، زیاد است. در برخی از این ویدئو‌ها فقط اوست و قایق و یک مه غلیظ. از او می‌پرسم وقتی GPS حتی شدید‌تر از پایتخت در اینجا اختلال دارد، نمی‌ترسد با قایق راهی دریا شود؟ لیلا خیلی صریح می‌گوید مجبور است و خرج خانواده می‌دهد. به گفته او، هر روز قایق را به آب می‌اندازد، اما در بسیاری از مواقع وقتی حس می‌کند از محل تأییدشده در حال دورشدن است، سعی می‌کند دوباره حسی راه را پیدا کند و به اسکله برگردد. از او می‌پرسم اختلال در GPS چه تأثیری روی کسب‌وکارش گذاشته است؟ لیلا توضیح می‌دهد چگونه این اختلال زندگی‌اش را در بیش از یک سال گذشته تغییر داده و باعث کاهش درآمد او شده است. لیلا می‌گوید برخی فکر می‌کنند هنوز جنگ سوم شروع نشده ولی اینجا در جنوب، شب‌ها صدای موشک‌ها تمامی ندارد و همین باعث میشود بعضی روزها از ترس برخورد موشک با قایق، بسیاری از صیاد‌ها به دریا نزنند و فقط دریا را تماشا کنند. لیلا از تجربه‌اش در چند ماه اخیر می‌گوید: «همین چند هفته پیش به‌دلیل شرایط جنگی و ممنوعیت خروج شناورها از بندر، بیش از ۱۰ روز بسیاری از صیاد‌ها نتوانسته‌اند به دریا بروند. برخی ماهیگیران مهاجر درآمد روزانه و ماهانه خود را از دست داده‌اند و بازار ماهی نیز با کمبود صید داخلی روبه‌رو شده است». اختلال GPS در جنوب و روی دریا با آنچه ما در پایتخت می‌بینیم فرسنگ‌ها فرق دارد. بی‌بی‌سی با استناد به داده‌های شرکت اطلاعات دریایی Windward گزارش داده بود صدها کشتی در نزدیکی سواحل ایران، امارات و قطر روی نقشه‌های ردیابی در موقعیت‌های غیرواقعی دیده شده‌اند. برخی کشتی‌ها حتی روی خشکی نمایش داده می‌شدند. اختلال GPS فقط مسئله پیداکردن مسیر نیست؛ وقتی موقعیت کشتی‌های دیگر هم اشتباه نمایش داده شود، احتمال برخورد بالا می‌رود.
وقتی نزدیک‌ترین راننده، دورترین گزینه است
برای تاکسی‌های اینترنتی، موقعیت مکانی فقط ابزاری برای نمایش خودرو روی نقشه نیست؛ بخشی از سازوکار اصلی ارائه خدمت است. سامانه باید بداند راننده کجاست، مسافر کجا منتظر مانده و چه خودرویی می‌تواند در کوتاه‌ترین زمان به مبدأ برسد. اختلال در هرکدام از این داده‌ها می‌تواند تصمیم‌گیری سیستم را با مشکل روبه‌رو کند. تیم ارتباطات تپسی در گفت‌وگو با «شرق» در توضیح تأثیر اختلال GPS بر عملکرد این پلتفرم می‌گوید: در جریان جنگ اخیر، نرخ لغو سفر از سوی رانندگان ۲.۵ برابر و از سوی مسافران دو برابر شد. هم‌زمان، فعالیت رانندگان ۳۰ درصد کاهش یافت و نرخ موفقیت سفیر در پذیرش درخواست سفر به یک‌سوم دوران پیش از آن رسید. این تغییرات، هم بر درآمد رانندگان و هم بر درآمد شرکت اثر گذاشت.
با این حال، خود شرکت تأکید می‌کند که نمی‌توان تمام این تغییرات را به اختلال GPS نسبت داد. شرایط اضطراری جنگ، تعطیلی مدارس، دانشگاه‌ها و ادارات و کاهش عمومی تردد نیز بر تعداد سفرها و رفتار کاربران اثر گذاشته بود. با وجود این، اختلال موقعیت‌یابی مسئله‌ای بود که تپسی ناچار شد برای آن راهکارهای فنی و عملیاتی جداگانه‌ای طراحی کند. در جریان جنگ ۱۲روزه، این شرکت از طریق اپلیکیشن به رانندگان و مسافران اطلاع‌رسانی کرد و مسیر سفر را به‌صورت آفلاین در اپلیکیشن مسافر نمایش داد تا مسافر بتواند در صورت نادرست‌بودن موقعیت راننده، او را راهنمایی کند. از سوی دیگر، چون موقعیت برخی سفیران به‌درستی نمایش داده نمی‌شد و درخواست‌های پیشنهادی با موقعیت واقعی آنها تناسب نداشت، امکان تنظیم دستی موقعیت در اپلیکیشن رانندگان توسعه داده شد. پس از آتش‌بس نیز تغییراتی در اپلیکیشن مسافر و سفیر و زیرساخت نقشه و مسیریابی انجام شد. به گفته تپسی، در دی‌ماه و هم‌زمان با قطع دوباره اینترنت بین‌الملل و تشدید اختلال GPS، کاربرانی که به سرویس‌های جدید دسترسی داشتند، نسبت به کسانی که از این سرویس‌ها استفاده نمی‌کردند، ۱۰ درصد سفر بیشتری را به پایان رساندند. پس از آغاز جنگ 39روزه نیز سامانه‌هایی که برای چنین شرایطی توسعه یافته بودند، دوباره فعال شدند. این خدمات که پیش‌تر تهران و کرج را پوشش می‌دادند، اکنون به گفته شرکت در همه شهرهای اصلی محل فعالیت تپسی گسترش یافته‌اند.
به گفته تپسی، در جریان جنگ 39روزه، ۸۵ درصد رانندگان از مسیریاب این شرکت استفاده می‌کردند؛ آماری که شرکت آن را نشانه‌ای از کارایی راهکارهای توسعه‌یافته در شرایط اضطراری می‌داند. با این حال، استفاده گسترده از مسیریاب داخلی را نباید به معنای رفع کامل اختلال GPS دانست. خود شرکت نیز از افزایش تماس‌ها و شکایت‌های مرتبط با این مسئله خبر می‌دهد: «نسبت ارتباط کاربران با پشتیبانی درباره مشکلات GPS، در مقایسه جنگ 39روزه با دوره پس از آن که شرایط تا حدی بهبود یافته بود، با در نظر گرفتن تعداد سفرها، ۱۴ درصد افزایش داشت».
هزینه‌ای فراتر از زمان
اگر اختلال موقعیت‌یابی برای تاکسی‌های اینترنتی به معنای دشوارتر‌شدن پیداکردن مسافر و انجام سفر باشد، در کسب‌وکارهای ارسال کالا، اثر آن می‌تواند از همان لحظه تخصیص سفارش آغاز شود. در این کسب‌وکارها، موقعیت مکانی تنها برای نمایش مسیر روی نقشه استفاده نمی‌شود؛ داده‌ای است که بر اساس آن سفیر انتخاب میشود، زمان رسیدن تخمین زده میشود و فرایند دریافت و تحویل مرسوله پیش می‌رود. حمید بکیان، معاون محصول الوپیک، در گفت‌وگو با «شرق» توضیح می‌دهد که این پلتفرم دو شیوه برای ارائه خدمت دارد: در یک مدل، سفیر با توجه به موقعیت و شرایط خود، درخواست را انتخاب می‌کند و در مدل دیگر، سیستم بر اساس موقعیت سفیر، سفارش را به مناسب‌ترین فرد تخصیص می‌دهد. اختلال GPS هر دو مدل را تحت تأثیر قرار می‌دهد، اما در روش تخصیص سیستمی، مسئله می‌تواند از همان ابتدای کار به انتخاب نیروی نامناسب منجر شود. ممکن است سیستم سفیری را نزدیک مبدأ تشخیص دهد، در حالی که فاصله واقعی او تا محل دریافت مرسوله چند کیلومتر است. بکیان درباره این وضعیت می‌گوید: «به بیان ساده، اختلال GPS فقط باعث نمی‌شود سفیر مسیر را اشتباه برود، بلکه باعث میشود سیستم از همان ابتدا سفیر نامناسبی را برای انجام درخواست انتخاب کند». این خطا در ظاهر ممکن است تنها چند دقیقه به زمان انجام سفارش اضافه کند، اما وقتی در مقیاس هزاران درخواست تکرار شود، به مسئله‌ای عملیاتی تبدیل میشود.
بر اساس داده‌های الوپیک به «شرق»، در یکی از دوره‌های اختلال GPS در مهر ۱۴۰۵، سهم درخواست‌های به‌موقع حدود دو درصد کاهش یافت، میانگین زمان تحویل به ازای هر درخواست نزدیک به دو دقیقه افزایش پیدا کرد و نرخ لغو درخواست‌ها به میزان یک درصد بالا رفت.
این افزایش دو‌دقیقه‌ای به معنای آن نیست که تمام سفارش‌ها دقیقا دو دقیقه دیرتر تحویل داده شده‌اند؛ این عدد میانگین زمان تحویل در مجموع درخواست‌هاست و ممکن است بخشی از آن حاصل تأخیرهای بسیار طولانی‌تر در تعدادی از سفارش‌ها باشد. شرکت نیز تأکید می‌کند که گستره و مدت اختلال و عوامل دیگر در این شاخص‌ها اثرگذارند.
بخش مهم دیگری از هزینه، به مسافتی مربوط میشود که سفیر برای رسیدن به مبدأ طی می‌کند. ممکن است سیستم فاصله او تا فروشگاه را چند‌صد متر تشخیص دهد، اما فاصله واقعی چند کیلومتر باشد. در چنین شرایطی، سفیر زمان و مسافت بیشتری را برای رسیدن به محل دریافت مرسوله صرف می‌کند؛ در حالی که برآورد سیستم از موقعیت او با واقعیت تطابق ندارد. الوپیک می‌گوید به دلیل مخدوش‌بودن داده‌های GPS، امکان محاسبه دقیق درصد افزایش مسافت وجود ندارد؛ زیرا مسافت ثبت‌شده بر اساس همان داده‌های مختل‌شده لزوما مسیر واقعی طی‌شده نیست.
بکیان از هزینه‌های مستقیم جبران مسیرهای طولانی‌تر سفیران در مقیاس ماهانه چند میلیارد تومان می‌گوید. هزینه راهکارهای فنی برای تشخیص موقعیت واقعی نیز جداگانه می‌تواند در مقیاس ماهانه به چند میلیارد تومان برسد. این دو برآورد به دو بخش متفاوت از هزینه‌های شرکت مربوط هستند و نباید آنها را با یکدیگر یا با کل خسارت اقتصادی اختلال یکی دانست. هزینه زمان ازدست‌رفته، کاهش ظرفیت پذیرش سفارش، افت کیفیت خدمت، پشتیبانی، مصرف سوخت و آثار جانبی دیگر نیز در این برآوردهای مستقیم محاسبه نشده‌اند.
منابع مالی به جای توسعه صرف حل اختلال میشود
در این میان، راننده و پیک از‌جمله کسانی هستند که هزینه اختلال را در زمان کاری خود تجربه می‌کنند. وقتی رسیدن به مبدأ طولانی‌تر میشود یا سفارش‌ها با موقعیت واقعی نیروی کار تطبیق ندارند، زمان بیشتری برای انجام هر درخواست صرف میشود. نتیجه می‌تواند کاهش تعداد سفارش‌هایی باشد که یک سفیر در طول روز می‌تواند انجام دهد.
معاون محصول الوپیک توضیح می‌دهد که افزایش زمان انجام هر درخواست، فرصت درآمدزایی سفیر را کاهش می‌دهد. این شرکت برای توضیح اثر موضوع مثالی می‌زند: «اگر افزایش زمان انجام سفارش باعث شود سفیری به جای ۲۰ سفارش، ۱۸ سفارش انجام دهد، فرصت درآمدی او نیز تحت تأثیر قرار می‌گیرد. البته این مثال فرضی است و نباید آن را آمار واقعی کاهش درآمد سفیران دانست».
الوپیک می‌گوید تلاش می‌کند بخشی از فشار مالی ایجادشده را از طریق پرداخت‌ها و پاداش‌ها مدیریت کند، اما به گفته بکیان، «پرداخت مبلغ اضافی همیشه نمی‌تواند زمان ازدست‌رفته سفیر را جبران کند». این جمله به یکی از وجوه کمتر‌دیده‌شده اختلال اشاره دارد: حتی اگر کسب‌وکار بخشی از هزینه اضافه را به نیروی کار پرداخت کند، زمانی که برای پیداکردن مبدأ، اصلاح مسیر یا رسیدن به مقصد از دست رفته، به‌سادگی قابل بازگرداندن نیست.
بر اساس توضیحات الوپیک، موارد ثبت‌شده مرتبط با اختلال موقعیت‌یابی در برخی بازه‌های زمانی حدود ۲۵ درصد افزایش داشته است. این عدد فقط مواردی را شامل میشود که مشخصا با برچسب اختلال GPS ثبت شده‌اند و لزوما همه پیامدهای این اختلال را نشان نمی‌دهد.
شرکت برای کاهش اثر اختلال، راهکارهایی مانند اعتبارسنجی موقعیت با استفاده از اطلاعات شبکه تلفن همراه و دکل‌های مخابراتی، شناسایی موقعیت‌های غیرواقعی یا پرش‌های غیرمنطقی، تخمین موقعیت با اتکا بر داده‌های قبلی و الگوی حرکت و امکان ثبت دستی موقعیت توسط سفیر را به کار گرفته است. در برخی شرایط نیز کنترل‌های معمول موقعیت به‌طور موقت غیرفعال می‌شوند. با این حال، تخمین موقعیت بر اساس داده‌های جایگزین به معنای دسترسی قطعی به موقعیت واقعی نیست.
بکیان تأکید می‌کند بخشی از منابع مالی و فنی شرکت، به جای توسعه خدمات جدید و بهبود تجربه مشتری، صرف مقابله با اختلالی میشود که خارج از فرایند عادی ارائه خدمات شکل گرفته است. او همچنین می‌گوید هیچ راهکار نرم‌افزاری به‌تنهایی نمی‌تواند تمام آثار یک اختلال گسترده و طولانی‌مدت در زیرساخت موقعیت‌یابی را از بین ببرد.
فاصله‌هایی که بیشتر میشود
آنچه تجربه تپسی و الوپیک نشان می‌دهد، این است که اختلال GPS صرفا مسئله‌ای در سطح کاربر و تلفن همراه باقی نمی‌ماند. این اختلال می‌تواند به قلب فرایند عملیاتی کسب‌وکارها برسد؛ جایی که تصمیم درباره تخصیص راننده، تخمین زمان رسیدن، محاسبه مسیر و انجام سفارش بر اساس داده‌های موقعیت مکانی گرفته میشود. شرکت‌ها برای کاهش آسیب، به سراغ توسعه مسیریاب داخلی، ثبت دستی موقعیت، استفاده از داده‌های جایگزین و تغییر الگوریتم‌های تخصیص می‌روند؛ اما این راهکارها هزینه دارند و الزاما همه خطاها را برطرف نمی‌کنند.
در این میان، هزینه فقط در حساب‌های مالی شرکت‌ها ثبت نمی‌شود. راننده‌ای که زمان بیشتری برای یک سفر صرف می‌کند، پیکی که فرصت انجام سفارش بعدی را از دست می‌دهد، مسافری که نمی‌تواند راننده را پیدا کند و کاربری که برای دریافت خدمت باید چند بار نشانی خود را توضیح دهد، هرکدام بخشی از پیامد اختلال را تجربه می‌کنند. این هزینه‌ها گاهی در آمارهای رسمی دیده نمی‌شوند، اما در مجموع می‌توانند بر کیفیت خدمات و اعتماد کاربران اثر بگذارند.
GPS قرار بود فاصله میان آدم‌ها و مقصدهایشان را کوتاه‌تر کند؛ حالا اختلال در آن، گاهی همین فاصله را بیشتر و گیج‌کننده‌تر می‌کند. مسئله اصلی دیگر فقط این نیست که نقطه آبی روی نقشه کجا قرار گرفته است؛ مسئله این است که وقتی یک زیرساخت نامرئی و مشترک میان شهر، حمل‌ونقل، ارسال کالا و فعالیت دریایی قابل اتکا نباشد، هزینه آن چگونه میان مردم، نیروی کار و کسب‌وکارها تقسیم میشود. اختلالی که از صفحه تلفن همراه آغاز میشود، در نهایت خود را در زمان ازدست‌رفته، درآمد کمتر و دشوارتر‌شدن زندگی روزمره شهروندان نشان می‌دهد.