ایرانیان جهان - روزنامه سازندگی /متن پیش رو در سازندگی منتشر شده و بازنشرش در آخرین خبر به معنای تاییدش نیست
مدیر مدرسه به اتهام قصور بازداشت شد و بهزیستی میگوید که پیش از مرگ سوگند هیچ گزارشی درباره او دریافت نکرده بود
فائزه مومنی| ساعت ۹:۰۵ صبح شنبه ۲۳ آبان، سوگند صیادی همراه پدرش از مدرسه خارج شد. بنا بر اطلاعیه آموزشوپرورش کرمانشاه، پدر پنج دقیقه پیش از آن پرونده تحصیلی دخترش را برای انتقال به گیلانغرب تحویل گرفته بود. سوگند، دانشآموز ۱۶ ساله، همان روز بر اثر سقوط از ارتفاع جان باخت. در جریان تحقیقات، پدر او با اتهام ضربوجرح و اتهام اولیه قتل و مدیر مدرسه با اتهام قصور و سهلانگاری بازداشت شدند. سازمان بهزیستی نیز اعلام کرده که تا پیش از حادثه هیچ تماسی درباره وضعیت این دانشآموز دریافت نکرده بود.
دادستان کرمانشاه گفته است، تحقیقات درباره چگونگی مرگ سوگند ادامه دارد و هنوز نمیتوان درباره قتل یا خودکشی نظر قطعی داد. پزشکی قانونی علت مرگ را صدمات متعدد ناشی از سقوط از ارتفاع اعلام کرده است. این یافته نحوه وقوع سقوط را مشخص نمیکند. پلیس آگاهی کرمانشاه نیز ۳۰ آبان، خبر آزادی پدر و مدیر مدرسه را تکذیب کرد و گفت هر دو با دستور مقام قضایی همچنان در بازداشت هستند. بازداشت مدیر، عملکرد مدرسه را به یکی از موضوعات رسمی تحقیقات تبدیل کرده است.
آنچه از صبح ۲۳ آبان روایت شده است
آموزشوپرورش کرمانشاه در اطلاعیه خود نوشته که پدر سوگند ساعت ۸:۳۰ به مدرسه رفت و به دلیل مشکلات شغلی و خانوادگی خواست پرونده دخترش را بگیرد. بنا بر این اطلاعیه، پس از اصرار پدر و طی مراحل اداری، پرونده ساعت ۹ به او تحویل داده شد. آموزشوپرورش زمان خروج پدر و دختر را هم ثبت کرده اما در اطلاعیهاش، اشارهای به تماس قبلی مدرسه با پدر، ابراز ترس سوگند از بازگشت به خانه یا درگیری در مدرسه نکرده است.
روایت دیگری از آن صبح در یک فایل صوتی منتسب به یکی از دوستان سوگند و در گزارشهای رسانهای مطرح شده است. بنا بر این روایت، مدرسه درباره موضوعی مربوط به زندگی شخصی سوگند با پدرش تماس گرفته بود و سوگند گفته بود از بازگشت به خانه میترسد. در همان روایت از مشاهده آثار جراحت بر صورت او پس از حضور پدر در مدرسه نیز سخن گفته شده است. دادستان، اتهام ضربوجرح را اعلام کرده اما در گزارش عمومی از تحقیقات، محل و زمان آن مشخص نشده است. تفاوت دو روایت در همین نیمساعت اهمیت پیدا میکند. اگر مسئولان مدرسه پیش از خروج سوگند از ترس او و احتمال خشونت مطلع شده باشند، گرفتن پرونده تحصیلی فقط یک کار اداری نبوده است. مدرسه در برابر دانشآموزی قرار داشته که از همراه شدن با پدرش احساس خطر میکرده و برای رسیدگی به چنین وضعیتی، قانون مسیر مشخصی تعیین کرده است.
تکلیف مدرسه پس از شناسایی خطر
ماده ۶ قانون حمایت از اطفال و نوجوانان، مصوب ۱۳۹۹ وزارت آموزشوپرورش را موظف کرده است، کودکان و نوجوانان مشمول حمایت را شناسایی و راهنمایی کند و در صورت نیاز، آنها را به نهادهای حمایتی و قضایی معرفی کند. آموزش مدیران و کارکنان مدارس درباره حقوق کودکان نیز از تکالیف همین وزارتخانه است. آئیننامه اجرایی قانون مسئولیت مدیر را مشخصتر کرده است: پس از شناسایی دانشآموز در معرض خطر، مدرسه باید مداخله اولیه انجام دهد و اگر حمایت تخصصی یا مداخله قضایی لازم است، موضوع را فوراً به بهزیستی یا دفتر حمایت از اطفال و نوجوانان دادگستری اعلام کند.
حسن موسویچلک، معاون سلامت اجتماعی سازمان بهزیستی ۳۰ آبان به ایلنا گفت پس از انتشار خبر، موضوع را با مدیرکل بهزیستی کرمانشاه بررسی کرده است. بنا بر اعلام او پیش از حادثه، مدرسه، دانشآموز یا فرد دیگری درباره وضعیت سوگند با اورژانس اجتماعی، بهزیستی یا خط صدای مشاور تماس نگرفته بود. این گفته وضعیت ارجاع به بهزیستی را روشن میکند. بررسی اینکه مدرسه پیش از خروج سوگند از چه چیزی اطلاع داشته و آیا اقدامی از مسیر دیگری انجام داده به تحقیقات درباره عملکرد مدرسه مربوط است.
نرگس ملکزاده، معلم و کارشناس آموزش، در گفتوگویی که ۲۶ آبان منتشر شد، به تصمیمی پرداخت که مدرسه در چنین موقعیتی باید بگیرد. به گفته او وقتی دانشآموز میگوید خبردار شدن خانواده ممکن است، جانش را به خطر بیندازد باید گفته، او را بهعنوان هشدار خشونت بررسی کرد. تماس با همان فردی که نوجوان از او میترسد، پیش از ارزیابی خطر، میتواند وضعیت را دشوارتر کند. احمد بیگدلی، عضو کمیسیون اجتماعی مجلس نیز ۲۸ آبان به همشهری آنلاین گفت، مطرح کردن مسائل حساس نوجوان با خانواده به مهارت نیاز دارد و مداخله نادرست مدرسه میتواند، تنش را بیشتر کند.
مطالبهای که بیش از دو دهه پیگیری شده است
موسویچلک گفته است بیش از ۲۶ سال است که در مکاتبات و نشستهای رسمی، حضور مددکار اجتماعی در مدارس را پیگیری میکند. به گفته او، مشاور مدرسه و مددکار اجتماعی وظایف متفاوتی دارند. مشاور میتواند با دانشآموز گفتوگو و نشانههای خطر را شناسایی کند؛ مددکار برای بررسی وضعیت خانوادگی، ارزیابی خطر و پیگیری حمایت بیرون از مدرسه وارد عمل میشود. در آئیننامه نیز برای اورژانس اجتماعی گروهی تخصصی، ازجمله مددکار و روانشناس، پیشبینی شده است. مدرسه قرار نیست همه این کارها را بهتنهایی انجام دهد؛ مسئولیتش این است که خطر را تشخیص دهد و در صورت نیاز، حمایت تخصصی را خبر کند.
اطلاعیه آموزشوپرورش زمان ورود پدر، تحویل پرونده و خروج سوگند را تا دقیقه ثبت کرده است. بهزیستی هم اعلام کرده که پیش از حادثه، گزارشی درباره او دریافت نکرده بود. توضیحی که آموزشوپرورش هنوز در روایت عمومی خود نداده به همان فاصله میان ورود پدر و خروج دانشآموز مربوط است: پیش از ساعت ۹:۰۵ آیا کسی در مدرسه با سوگند درباره امنیتش صحبت کرد و بر چه مبنایی اجازه داد همراه پدرش برود؟ پاسخ مستند به همین بخش، سهم مدرسه را در آنچه صبح ۲۳ آبان اتفاق افتاد، روشن میکند.