ایرانیان جهان - ایرنا /آغاز عرضه بنزین سوپر با قیمت لیتری ۸۰ تومان با استقبال نسبی شهروندان مواجه شد؛ این تجربه نمونهای از تلاش برای کاهش ناترازی و واقعی سازی بهای انرژی در ایران محسوب میشود؛ موضوعی که سالهاست به دلیل حساسیتهای اقتصادی و اجتماعی، با چالشهای جدی روبهرو بوده است.
کارشناسان حوزه انرژی معتقدند که قیمت فعلی سوخت در شبکه حمل و نقل، اگرچه نسبت به قیمتهای واقعی انرژی هنوز پایینتر است، اما نشاندهنده وجود تقاضای قابل توجه برای سوخت با کیفیت بالاتر و مدیریت مصرف منطقی است.
بخش قابل توجهی از مصرفکنندگان، به ویژه دارندگان خودروهای با کیفیت و وارداتی به دلیل اهمیت عملکرد و دوام خودرو، تمایل دارند برای بنزین سوپر هزینه بیشتری بپردازند و این امر میتواند نشانهای از آمادگی جامعه برای پذیرش اصلاحات تدریجی در قیمت حاملهای انرژی باشد؛ تقاضایی که با عرضه سوخت وارداتی بدون یارانه ای پاسخ داده شد.
بازار ![]()
با این حال، نکته مهم در این میان، نقش دولت در عرضه مستقیم سوخت است. تجربههای پیشین نشان داده است که حضور فعال دولت بهعنوان عرضهکننده اصلی میتواند بازار را کمتر رقابتی کند؛ همچنین واگذاری این فرآیند به بخش خصوصی نه تنها کارایی بازار را افزایش میدهد، بلکه زمینه را برای واقعیسازی تدریجی قیمت انرژی فراهم میکند و در عین حال مصرفکنندگان میتوانند با اختیار انتخاب و دسترسی به بنزین با کیفیت، تصمیم بهتری برای مصرف خود داشته باشند.
از سوی دیگر، مدیریت واردات بنزین سوپر، سیاستهای ارزی و کنترل قیمت دلار نقش تعیینکنندهای در ثبات قیمتها دارند. دولت تاکنون با مدیریت هوشمندانه این عوامل، توانسته است قیمت بنزین سوپر را منطقی نگه دارد و از فشار شدید بر بازار و مصرفکنندگان جلوگیری کند.
کارشناسان معتقدند ادامه این روند، همراه با ورود بخش خصوصی به عرضه بنزین سوپر، میتواند تجربه موفقی برای واقعیسازی قیمت انرژی ایجاد کند و باعث کاهش فشارهای اقتصادی و تورمی شود.
با توجه به این شرایط، افزایش تدریجی قیمت بنزین و مدیریت عرضه آن، نه تنها میتواند فشارهای اقتصادی و تقاضای غیرمنطقی در بازار را کاهش دهد، بلکه میتواند زمینهساز فرهنگ مصرف منطقی انرژی در کشور شود.
تجربه اخیر عرضه لیتری ۸۰ تومان بنزین سوپر نشان میدهد که جامعه آماده پذیرش تغییرات تدریجی در قیمت انرژی است و سیاستگذاری هوشمندانه دولت همراه با مشارکت بخش خصوصی میتواند این مسیر را به صورت پایدار و کمتنش پیش ببرد.
این تجربه، در واقع، فرصتی برای آزمون سیاستهای واقعیسازی انرژی و تقویت اقتصاد انرژی در کشور محسوب میشود.
حمیدرضا صالحی رئیس کمیسیون انرژی اتاق بازرگانی ایران در گفتوگو با خبرنگار اقتصادی ایرنا درباره عرضه بنزین سوپر گفت: قیمت ۸۰ تومان به لحاظ رقم، شبیه قیمتهای پیشین در حاملهای انرژی است و برای برخی خودروها که کیفیت سوخت برایشان اهمیت دارد، جذاب است.
وی ادامه داد: یک دسته از مردم که خودروهای با کیفیت و مصرف بالا دارند، ممکن است علاقه بیشتری به خرید این نوع بنزین داشته باشند تا عملکرد بهتر خودروشان حفظ شود. با این حال، این اقدام دولت نمیتواند برای همه مردم اعمال شود و تنها بخش خاصی از مصرفکنندگان انرژی را تحت پوشش قرار میدهد.
رئیس کمیسیون انرژی اتاق بازرگانی تصریح کرد: کارشناسان تأکید میکنند که این عرضه میتواند تجربهای برای واقعیسازی قیمت انرژی باشد. با توجه به میزان مصرف انرژی در کشور و جمعیت مصرفکننده، افزایش قیمت بنزین سوپر به نوعی میتواند با همراهی مردم مواجه شود، به شرطی که دولت نقش مستقیم خود در عرضه را کاهش دهد و بخش خصوصی را وارد بازار کند.
صالحی اضافه کرد: اگر بخش خصوصی بتواند عرضه بنزین سوپر را بر عهده گیرد، بازار میتواند بهتر عمل کند و قیمت واقعی انرژی در جامعه نمود پیدا کند. تقاضای موجود برای بنزین سوپر نشان میدهد که این نوع اقدام، میتواند به جلو بردن واقعیسازی قیمت انرژی کمک کند و باعث رشد کسبوکارهای مرتبط شود.
وی این نکته را مطرح کرد که در آینده، حتی ممکن است خودروهایی که هماکنون بنزین سوپر مصرف میکنند، نیاز به بنزین بیشتری داشته باشند و این موضوع بر اهمیت مدیریت عرضه و تقاضا تأکید میکند. اگر دولت همچنان عرضهکننده اصلی باشد، چالشها و مشکلات بیشتری ایجاد خواهد شد به همین دلیل، بهترین زمان برای واگذاری عرضه بنزین سوپر به بخش خصوصی است تا مشکلات اولیه و فشار بر بازار کاهش یابد.
این فعال حوزه انرژی خاطر نشان کرد: تجربههای پیشین در زمینه انرژی نشان میدهد که بخش خصوصی میتواند عملکرد بهتری داشته باشد و فشار بر مردم کاهش یابد.
این کارشناس صنعت نفت افزود: با توجه به شرایط فعلی، ممکن است دوباره شاهد افزایش قیمت بنزین باشیم، همانطور که برخی اظهار نظرها در این زمینه مطرح شده است. بنابراین، سیاستگذاری دولت باید به گونهای باشد که توان مالی مردم و فشارهای اقتصادی در نظر گرفته شود و تورم کنترل شود.
صالحی در پایان خاطرنشان کرد: اصلاح تدریجی قیمت بنزین و واقعیسازی آن باید با زیرساختهای اقتصادی کشور هماهنگ باشد تا هم جامعه و هم بازار انرژی کشور بتوانند از آن بهرهمند شوند.
وی افزود: سیاستهای دولت در زمینه ارزی، سهمیهبندی و واردات بنزین سوپر تاکنون کمک کرده است که قیمتها کنترل شود و فشار زیادی بر بازار وارد نشود. ادامه این سیاستها و واگذاری عرضه به بخش خصوصی میتواند تجربه موفقی برای واقعیسازی قیمت انرژی ایجاد کند.
به گفته وی، در حال حاضر، قیمت لیتری ۸۰ تومان بنزین سوپر با استقبال مردم مواجه شده و نشان میدهد که جامعه آماده پذیرش واقعیسازی تدریجی قیمت انرژی است.